25/12/2025
🔍 PHÂN BIỆT ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 1 & TYP 2
Tiếp cận thực hành theo EASD / ADA – Ngắn gọn, dễ áp dụng.
👉 Phân biệt đúng typ đái tháo đường (ĐTĐ) quyết định điều trị, sàng lọc biến chứng và tiên lượng. Tại Việt Nam, ĐTĐ typ 1 (đặc biệt khởi phát muộn – LADA) thường bị chẩn đoán nhầm thành typ 2.
1️⃣ Khi nào NGHĨ NHIỀU đến ĐTĐ typ 1?
Hướng tới typ 1 nếu có ≥ 1 tiêu chí:
🎯 Tuổi < 35
🎯 Gầy / BMI thấp / sụt cân không rõ nguyên nhân
🎯 Nhiễm toan ceton hoặc đường huyết > 20 mmol/L
🎯 Phải dùng insulin sớm
🎯 Không chắc chắn typ ĐTĐ
2️⃣ Xét nghiệm KHÁNG THỂ TIỂU ĐẢO TỤY
➡️ Ưu tiên Anti-GAD
➡️ Nếu cần: IA-2, ZnT8
✅ 1 kháng thể (+) mạnh hoặc ≥ 2 (+) → ĐTĐ typ 1
❓ Kháng thể Âm tính hoặc dương tính yếu → định lượng C-peptide
3️⃣ Đánh giá C-peptide (định typ)
🔴 < 200 pmol/L (< 0,6 ng/mL) → ĐTĐ typ 1
🟡 200–600 pmol/L
→ Đo lại C-peptide sau 3 năm
🟢 > 600 pmol/L
→ Lâm sàng điển hình → ĐTĐ typ 2
→ Nếu cần insulin sớm → đo lại C-peptide
❗ HIỂU ĐÚNG – TRÁNH NHẦM LẪN
⚠️ ĐTĐ typ 1 KHÔNG nặng hơn ĐTĐ typ 2
🔬 Hai typ khác cơ chế:
Typ 1: tự miễn – thiếu insulin tuyệt đối
Typ 2: đề kháng insulin – suy tiết tương đối
📉 Mức độ nặng phụ thuộc kiểm soát bệnh và biến chứng, không phụ thuộc typ
✅ TÓM LẠI:
🔑 Không chẩn đoán typ ĐTĐ chỉ dựa vào tuổi hay cân nặng
🔬 KHÁNG THỂ TIỂU ĐẢO TỤY VÀ C-peptide QUAN TRỌNG để phân biệt.
⚠️ Typ 1 khởi phát muộn (LADA) rất dễ bị nhầm typ 2.
📌 Chẩn đoán đúng typ = điều trị đúng ngay từ đầu → tiên lượng tốt
📣 Không có typ ĐTĐ nào nặng hơn – chỉ có ĐTĐ được kiểm soát tốt hay kém.