08/10/2025
SÂU RĂNG SỮA Ở TRẺ EM
Sai lầm thường gặp và cách phòng tránh
Một buổi sáng tại phòng khám Răng Hàm Mặt, bé nhi 5 tuổi được mẹ đưa đến trong tình trạng đau nhức dữ dội vùng răng hàm. Khi bác sĩ kiểm tra, hầu hết răng sữa của bé đã bị sâu, có chiếc chỉ còn chân răng. Người mẹ vừa lo lắng vừa ngạc nhiên: “Em tưởng răng sữa rồi cũng thay, nên không chú ý lắm, ai ngờ con đau đến mức không ăn uống được.” Trường hợp của bé không phải hiếm, bởi sâu răng sữa vẫn đang là vấn đề rất phổ biến ở trẻ em Việt Nam.
Theo thống kê của Viện Răng Hàm Mặt Trung ương, có tới hơn 80% trẻ 6–8 tuổi bị sâu răng sữa. Không chỉ gây đau nhức, sâu răng còn dẫn tới viêm tủy, áp xe, thậm chí ảnh hưởng sự phát triển của răng vĩnh viễn sau này. Vậy đâu là những sai lầm cha mẹ thường mắc phải, và làm thế nào để phòng tránh?
Sai lầm thường gặp khi chăm sóc răng sữa ở các bậc phụ huynh:
1. Nghĩ răng sữa “không quan trọng”
Nhiều phụ huynh cho rằng răng sữa chỉ tồn tại vài năm rồi thay, nên không đáng để chăm sóc kỹ. Thực tế, răng sữa đóng vai trò “giữ chỗ” cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Khi răng sữa bị mất sớm do sâu, răng vĩnh viễn dễ mọc lệch, chen chúc, gây sai khớp cắn...
2. Không vệ sinh răng miệng cho trẻ từ sớm
Không ít gia đình đợi đến khi trẻ 3–4 tuổi mới tập chải răng. Điều này tạo điều kiện cho mảng bám và vi khuẩn tích tụ từ giai đoạn sớm. Thực tế, ngay khi chiếc răng sữa đầu tiên mọc (khoảng 6 tháng tuổi), cha mẹ cần dùng gạc sạch hoặc bàn chải mềm để vệ sinh.
3. Cho bú bình và ăn vặt thường xuyên
Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây sâu răng sữa là thói quen cho trẻ ngậm bình sữa khi ngủ. Sữa đọng lại quanh răng nhiều giờ, đường trong sữa là nguồn thức ăn lý tưởng cho vi khuẩn. Ngoài ra, việc ăn bánh kẹo, uống nước ngọt thường xuyên nhưng không chải răng sau đó càng làm tình trạng trầm trọng.
4. Chủ quan với dấu hiệu sâu răng ban đầu
Nhiều phụ huynh chỉ đưa con đi khám khi trẻ đã đau nhức dữ dội. Trong khi đó, sâu răng ở giai đoạn sớm chỉ là những đốm trắng hoặc nâu, đen nhỏ trên mặt răng, hoàn toàn có thể điều trị đơn giản nếu phát hiện kịp thời.
Hậu quả của sâu răng sữa:
Không chỉ gây đau và khó ăn uống, sâu răng sữa có thể dẫn tới nhiều biến chứng:
Viêm tủy, viêm quanh chóp, áp xe, lan rộng thành viêm mô tế bào.
Ảnh hưởng mầm răng vĩnh viễn bên dưới, khiến răng sau mọc bị đổi màu hoặc dị dạng.
Gây sai khớp cắn do mất răng sớm.
Ảnh hưởng tâm lý và thẩm mỹ: trẻ tự ti, ngại cười, giao tiếp kém.
Cách phòng tránh sâu răng sữa:
1. Vệ sinh răng miệng sớm và đúng cách:
Ngay từ khi mọc chiếc răng sữa đầu tiên, cha mẹ nên làm sạch răng bằng gạc mềm.
Từ 2 tuổi, trẻ có thể tập chải răng với bàn chải lông mềm và kem đánh răng có fluor hàm lượng thấp (theo khuyến cáo của Bác sĩ).
Duy trì thói quen chải răng ít nhất 2 lần/ngày, đặc biệt là trước khi đi ngủ.
2. Hạn chế bú bình ban đêm và đồ ngọt:
Không cho trẻ ngậm bình sữa khi ngủ. Hạn chế kẹo, bánh ngọt, nước ngọt có gas. Nếu có dùng, nên cho trẻ súc miệng hoặc chải răng ngay sau ăn.
3. Khám răng định kỳ:
Đưa trẻ đi khám răng mỗi 6 tháng, kể cả khi chưa có triệu chứng, để phát hiện và xử lý sớm những lỗ sâu nhỏ.
4. Giáo dục thói quen tự chăm sóc:
Cha mẹ nên làm gương cho trẻ, tạo thói quen cùng nhau chải răng. Ở trường học, giáo viên cũng có thể lồng ghép nội dung chăm sóc răng miệng trong giờ học.
Nguồn: Sách Răng trẻ em Trường Đại học Y Hà Nội Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt (Chủ biên TS. Võ Trương Như Ngọc) và internet