29/01/2026
ĐỪNG VỘI DÁN CÁI NHÃN "TĂNG ĐỘNG" LÊN TRÁN CON, TỘI LẮM!
"Bác ơi, chắc nó bị tăng động rồi! Ở nhà nó quậy như quỷ, không một phút nào chịu ngồi yên, trèo leo, lục lọi, nói suốt ngày..."
Không phải cứ chạy nhảy, không ngồi một chổ là tăng động đâu. Muốn nghi ngờ con bị bệnh này, phải có điều kiện cần và đủ nha!
1. Muốn chẩn đoán ADHD (Tăng động giảm chú ý), phải có "luật" đàng hoàng:
• Quy tắc "MỌI LÚC MỌI NƠI": Đây là cái quan trọng nhất. Nếu con ở nhà quậy banh nóc nhưng đến lớp ngồi im re nghe cô giảng, hoặc ngược lại ở lớp nghịch nhưng về nhà ngoan -> Thì KHÔNG PHẢI là tăng động. Trẻ bị ADHD thật sự thì não bộ các con không kiểm soát được hành vi, nên dù ở nhà, ở trường hay đi siêu thị, con đều "luôn chân luôn tay" như nhau.
• Quy tắc "6 THÁNG": Mấy cái biểu hiện đó phải kéo dài liên tục trên 6 tháng. Chứ mới bị 1-2 tuần nay thì coi chừng con đang stress hay thay đổi môi trường thôi.
• Biểu hiện cụ thể (dễ hiểu nhất):
o Về giảm chú ý: Con hay lơ đễnh, "nghe tai này lọt tai kia", làm bài tập thì hay sai mấy lỗi ngớ ngẩn do ẩu, nói chưa dứt câu đã quên, hay làm mất đồ dùng học tập.
o Về tăng động/xung động: Người con lúc nào cũng như "gắn động cơ", ngồi ghế mà cứ xoay như sâu đo, nói leo liên tục, không bao giờ biết chờ đợi đến lượt mình.
2. Nếu không phải bệnh, thì tại sao con quậy?
Có 3 lý do mà ba mẹ sẽ thấy con rất năng động và không bao giờ hết năng lượng nhưng không phải là TĂNG ĐỘNG
Do con... THÔNG MINH quá: Có mấy đứa nhỏ tư duy nhanh cực kỳ. Bài cô giao cả lớp làm 15 phút, nó làm loáng cái 5 phút xong rồi. Thời gian còn lại làm gì? Nó chán! Bộ não nó thèm được kích thích nên nó quay sang chọc bạn, bẻ thước, gõ bàn. Người lớn nhìn vào tưởng mất tập trung, nhưng thực ra là bài vở quá dễ so với con.
• Do con... BUỒN NGỦ: Cái này nghe ngược đời nhưng cực đúng. Người lớn thiếu ngủ thì lờ đờ, nhưng trẻ con thiếu ngủ thì cơ thể lại tiết ra chất kích thích (adrenaline) để chống lại cơn buồn ngủ. Thành ra ban ngày con sẽ cực kỳ cáu kỉnh, hung hăng, chạy nhảy la hét bất chấp. Đó là "tăng động giả", cho ngủ đủ giấc là hết ngay.
• Do con... LÀ TRẺ CON: Ở cái tuổi mẫu giáo, tiểu học, năng lượng của con nó như cục pin sạc đầy 200%. Bắt một đứa trẻ đang tuổi khám phá thế giới mà phải ngồi im khoanh tay như tượng gỗ suốt 2 tiếng đồng hồ... thì đó mới là bất thường đó!
Túm lại là:
Ranh giới giữa một đứa trẻ hiếu động, thông minh và một đứa trẻ bị ADHD nó mong manh lắm. Cái nhãn "Tăng động" một khi đã dán lên rồi, gỡ ra khó cực kỳ, mà lại làm con tự ti, đi học thì bị cô để ý, bạn bè xa lánh.
Nên ba mẹ ơi, thấy con nghịch thì hít sâu một cái, quan sát kỹ theo mấy điều Bác dặn ở trên đã nhé.
Nếu vẫn lấn cấn, dắt bé qua đây nghen.
Bác sĩ Khôi
