Touching Soul Center

Touching Soul Center Tham vấn/ Trị liệu tâm lý
Đào tạo - Huấn luyện - Giám sát
Bảo hiểm tinh thần cho Doanh nghiệp

*Cung cấp dịch vụ Trị liệu tâm lý chất lượng cao cho người lớn và trẻ em có khó khăn, rối nhiễu tâm lý.
*Cung cấp những khóa học chuyên môn, các chương trình tâm lý ứng dụng với chất lượng đào tạo tốt nhất.
*Nâng cao nhận thức cộng đồng về sức khỏe tâm thần.
*Trở thành hình mẫu trong thực hành chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực Tâm lý lâm sàng.
*Cổng kết nối mạng lưới Bác sĩ, Nhân viên y tế, Cán sự xã hội, Nhà giáo dục, Chương trình an sinh xã hội và các chuyên ngành khác nhằm thúc đẩy hướng can thiệp và hỗ trợ toàn diện.
*Trở thành nơi trao đổi chuyên môn dành cho những ai quan tâm đến lĩnh vực tâm lý và sức khỏe tâm thần trên tinh thần cởi mở cùng nhau học tập và phát triển.

🤔 Nếu bạn “quá nhạy cảm” để yêu thì sao❓Trong bài viết trước, chúng ta đã cùng thảo luận về những Người có Mức độ Nhạy c...
06/02/2026

🤔 Nếu bạn “quá nhạy cảm” để yêu thì sao❓

Trong bài viết trước, chúng ta đã cùng thảo luận về những Người có Mức độ Nhạy cảm cao - Highly Sensitive Person (bạn có thể đọc bài viết qua link dưới phần bình luận).

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng thảo luận về một khía cạnh cụ thể trong cuộc sống của một HSP đó là tình yêu. Là một người có mức độ nhạy cảm cao, cách bạn yêu và muốn được yêu sẽ khác gì với phần còn lại của thế giới? Liệu bạn có “quá nhạy cảm”, “quá khó chiều” để yêu?❓

Trong các mối quan hệ thân mật, nếu bạn thường hay tự hỏi:
❗“Vì sao mình yêu rất sâu đậm nhưng cũng rất dễ mệt?”
❗“Vì sao cùng một tình huống, người kia thấy bình thường còn mình thì quá tải?”
❗“Vì sao mình luôn buồn nhiều hơn khi cãi vã, vì sao một câu nói vô tình cũng làm mình nhớ mãi không thôi?”

có thể, bạn là Người có Mức Độ Nhạy cảm Cao - Highly Senstive Person (HSP) (Ở đây chúng ta chưa bàn tới những mối quan hệ độc hại, phụ thuộc hay có yếu tố bạo hành).

Những câu hỏi này có thể không xuất phát từ thiếu kỹ năng yêu thương, mà tới từ sự khác biệt căn bản trong cách hệ thần kinh của bạn xử lý thông tin, giao tiếp với thế giới. Với những người có mức độ nhạy cảm cao, tình yêu không chỉ là câu chuyện về cảm xúc, mà là sự tương tác liên tục giữa hai (hoặc nhiều) hệ thần kinh với cường độ khác nhau.

Theo nhà tâm lý học lâm sàng Elaine Aron, khoảng 20% dân số được sinh ra với đặc điểm HSP. Đây không phải là một rối loạn hay hệ quả của nuôi dạy, mà là một đặc điểm khí chất bẩm sinh. Đặc điểm này được mô tả qua mô hình DOES bao gồm khả năng xử lý thông tin sâu, dễ bị quá tải, đồng cảm quá mức và nhạy cảm với các chi tiết nhỏ (bạn có thể đọc thông tin chi tiết hơn trong bài viết trước). Khi bước vào mối quan hệ yêu đương, những đặc điểm này không giảm đi mà trở thành yếu tố trung tâm định hình cách HSP yêu, gắn bó và xung đột.

🔍Trong thực tế lâm sàng và nghiên cứu, hai kiểu mối quan hệ thường gặp nhất là HSP yêu người không phải HSP (non-HSP), và HSP yêu HSP. Không có kiểu mối quan hệ nào tốt hơn hay kém hơn về bản chất, nhưng mỗi kiểu mối quan hệ đặt ra những thách thức rất khác nhau, đòi hỏi mức độ nhận thức và điều chỉnh khác nhau giữa các đối tác.

❓Đối tác của bạn có phải người “vô cảm” khi không “tự động” hiểu những điều bạn cảm thấy? - Khi HSP yêu người non-HSP.

Khi HSP yêu người non-HSP, hai người thường sống ở hai “tốc độ hệ thần kinh” khác nhau. Người non-HSP thường ít bị quá tải, phản ứng nhanh, chịu được xung đột và cường độ áp lực cao hơn. Trong khi đó, HSP có xu hướng quan sát kỹ, nghiền ngẫm thông tin và cần nhiều thời gian để xử lý trải nghiệm.

Ở mặt tích cực, sự khác biệt này có thể chính là điểm bù trừ cân bằng cho mối quan hệ - trong khi non-HSP giữ nhịp độ năng động và khả năng hành động nhanh, HSP mang lại chiều sâu, sự tinh tế và khả năng nhận diện sớm những vấn đề ngầm trong mối quan hệ.

Tuy nhiên, khó khăn phát sinh khi sự khác biệt sinh học này bị diễn giải thành vấn đề “tính cách”, nhất là trong cách các bên xử lý mâu thuẫn. Khi HSP cần thu mình về để hồi phục có thể bị xem là né tránh hoặc lạnh lùng. Non-HSP giao tiếp thẳng và nhanh có thể bị HSP cảm nhận là thiếu tinh tế hoặc gây tổn thương. HSP dễ bị quá tải cảm xúc bị gán nhãn là “quá nhạy cảm”, trong khi non-HSP không phản ứng mạnh lại bị cho là vô tâm. Lúc này, xung đột không còn xoay quanh tình huống cụ thể, mà trở thành nghi ngờ về con người và tình cảm của nhau.

Từ góc độ khoa học thần kinh, đây không phải là vấn đề thiện chí hay trưởng thành cảm xúc, mà là sự khác biệt về ngưỡng chịu đựng những kích thích. Mối quan hệ HSP và non-HSP có thể vận hành lành mạnh khi nhu cầu hồi phục, giao tiếp của HSP được nhìn nhận như một nhu cầu sinh lý, chứ không phải những “đòi hỏi” cá nhân, khi non-HSP không bị buộc phải “cảm thấy giống” HSP hay “đủ tinh tế”, “không cần nói cũng hiểu” để được xem là quan tâm.
Học cách nói về trạng thái hệ thần kinh của mình thay vì chỉ nói về cảm xúc hay sự khác biệt “tính cách” là một trong những bước đệm quan trọng tạo nền tảng cho mối quan hệ, từ đó hướng tới tìm kiếm cách đồng hành phù hợp với tất cả các bên, hiểu rằng mối quan hệ có thể là “một người giữ nhịp sống - một người giữ chiều sâu kết nối”.

❓Sẽ ra sao nếu bạn yêu người nhạy cảm giống mình? Tri kỷ hay là gánh nặng? - Khi HSP yêu HSP.

Ngược lại, khi hai HSP yêu nhau, điểm mạnh nổi bật nhất là cảm giác an toàn và được thấu hiểu. Nhiều HSP mô tả trải nghiệm này như lần đầu tiên họ có thể hiện diện mà không cần giải thích. Hai HSP thường nhận ra tín hiệu cảm xúc của nhau rất sớm, ít phủ nhận trải nghiệm nội tâm của đối phương và coi trọng sự tinh tế, tôn trọng ranh giới. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những HSP từng lớn lên trong môi trường thiếu an toàn cảm xúc.

Tuy nhiên, chính sự đồng điệu này cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi. Khi cả hai đều xử lý thông tin sâu và dễ quá tải, hệ thống chung của mối quan hệ có thể thiếu một “điểm neo” giữ nhịp. Sẽ ra sao nếu cả hai cùng mệt, cùng cần rút lui, cùng cân nhắc rất kỹ trước mọi sự thay đổi? Các nghiên cứu của Aron cho thấy các cặp HSP- HSP thường rất giỏi duy trì sự ổn định, nhưng lại cần nỗ lực có ý thức để tạo ra sự mới mẻ và chuyển động. Nếu không, mối quan hệ có thể rơi vào trạng thái an toàn nhưng trì trệ, yên ả nhưng thiếu những trải nghiệm mới.

❌Một hiểu lầm phổ biến là tất cả HSP đều giống nhau.

Thực tế là, mỗi HSP lại nhạy cảm với những kích thích khác nhau. Người này có thể quá tải vì tiếng ồn, người kia là vì ánh sáng; người cần yên tĩnh tuyệt đối, người lại cần kích thích nhẹ. Trong mối quan hệ HSP- HSP, nếu chưa biết cách xử lý, xung đột có thể thường nhỏ nhưng kéo dài, bởi cả hai đều ý thức rõ mình đang làm người kia khó chịu (vì cả hai đều có khả năng đồng cảm cao), đồng thời cũng dễ rơi vào cảm giác tội lỗi để rồi cả hai đều kiệt sức trước khi kịp giải quyết vấn đề. Khi đồng cảm trở thành hòa tan, mối quan hệ không còn là nơi nâng đỡ mà trở thành nơi cả hai cùng kiệt sức.
Điều then chốt trong cả hai kiểu mối quan hệ không nằm ở việc ai nhạy cảm hơn, mà ở mức độ hiểu biết về cách hệ thần kinh của chính mình và của người kia hoạt động. Elaine Aron nhấn mạnh rằng sự tồn tại song song của HSP và non-HSP trong tự nhiên là một chiến lược tiến hóa, không phải lỗi thiết kế. Trong tình yêu cũng vậy. Mỗi kiểu mối quan hệ đều có tiềm năng phát triển nếu được đặt trong điều kiện phù hợp.

🌸 Vậy nên, khi tình yêu được nhìn qua lăng kính hệ thần kinh, nhiều xung đột không còn là câu chuyện đúng hay sai, mà trở thành câu hỏi về điều chỉnh. Điều chỉnh nhịp độ, điều chỉnh mức kích thích, điều chỉnh kỳ vọng về cách người kia thể hiện sự quan tâm. Với những người có mức độ nhạy cảm cao lúc này, yêu không phải là học cách trở nên “ít nhạy cảm hơn”, mà là học cách sống hài hòa với độ nhạy cảm của mình trong mối quan hệ thực. Khi hệ thần kinh được thấu hiểu và tôn trọng, tình yêu không còn là nơi làm ta kiệt sức, mà trở thành không gian đủ an toàn để tất cả cùng phát triển.

📓Tài liệu tham khảo: The highly sensitive person in love: Understanding and Managing Relationships When the World Overwhelms You - Dr. Elaine Aron

Hồng Minh



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

🤔 Bạn có đang “quá nhạy cảm” không❓Nếu bạn đã quá quen với những nhận xét như sau về bản thân: “Sao chuyện nhỏ vậy mà cũ...
02/02/2026

🤔 Bạn có đang “quá nhạy cảm” không❓

Nếu bạn đã quá quen với những nhận xét như sau về bản thân:
“Sao chuyện nhỏ vậy mà cũng để ý?”
“Nghĩ nhiều làm gì cho mệt?”
“Nhạy cảm quá thì sống sao nổi?”

có thể bạn thuộc nhóm Highly Sensitive Person (HSP) - người có mức độ nhạy cảm cao.

🔍 Khái niệm HSP được đưa ra bởi nhà tâm lý học Elaine Aron vào đầu những năm 1990, dựa trên nghiên cứu về “sensory processing sensitivity” - độ nhạy trong việc tiếp nhận và xử lý thông tin từ môi trường. Theo các nghiên cứu của bà và những công trình nối tiếp, khoảng 20% dân số có đặc điểm này. Điều đó có nghĩa là: nếu bạn là HSP, bạn không hề “dị biệt”, chỉ là bạn thuộc nhóm có hệ thần kinh hoạt động tinh vi hơn mức trung bình.

❓ Vậy cách những người HSP suy nghĩ và cảm nhận thế giới khác gì với các nhóm còn lại?

Để trả lời cho câu hỏi trên, Dr. Aron đề xuất mô hình DOES để nhận diện HSP, bao gồm bốn đặc điểm cốt lõi:

📍 D - Depth of Processing: Xử lý thông tin sâu

Những người có mức độ nhạy cảm cao thường có xu hướng xử lý thông tin một cách sâu và kỹ lưỡng. Một câu nói thoáng qua, một email chưa trả lời, hay một cảnh phim cũng có thể “ở lại” trong tâm trí họ rất lâu. Trong khi người khác đã “lật sang trang mới”, những người này có thể vẫn đang nghiền ngẫm về những điều đã qua.
Điều này không đồng nghĩa với yếu đuối hay thiếu thực tế. Trên phương diện thần kinh, HSP có xu hướng kết nối nhiều lớp thông tin hơn, cân nhắc bối cảnh, sắc thái và hệ quả. Chính vì vậy, họ thường có khả năng phân tích, sáng tạo và đồng cảm cao nhưng cũng dễ mệt mỏi nếu không có đủ thời gian để “tiêu hóa” trải nghiệm.

📍 O - Overstimulation: Dễ bị quá tải

Vì tiếp nhận và xử lý quá nhiều dữ liệu cùng lúc, HSP dễ rơi vào trạng thái tràn ngập (overstimulation). Âm thanh lớn, ánh sáng mạnh, mùi nồng, đám đông, hoặc việc phải đa nhiệm liên tục có thể khiến hệ thần kinh nhanh chóng kiệt sức.

Não của những người có mức độ nhạy cảm cao giống như một chiếc máy tính chạy quá nhiều phần mềm cùng một lúc. Khi các phần mềm khác chưa được đóng lại, thêm một kích thích nhỏ cũng có thể gây “treo máy”. Điều này lý giải vì sao nhiều HSP cảm thấy mệt mỏi dù không làm việc gì quá nặng nhọc về mặt thể chất.

📍 E - Empathy: Đồng cảm quá mức

Những người có mức độ nhạy cảm cao thường có khả năng cảm nhận cảm xúc của người khác rất nhanh và rất sâu. Họ dễ “bắt sóng” bầu không khí trong phòng, nhận ra sự thay đổi tinh tế trong giọng nói, ánh mắt, hay năng lượng cảm xúc.

Đây là một món quà lớn trong các mối quan hệ, đặc biệt trong những vai trò như chăm sóc, giáo dục, trị liệu, nghệ thuật. Tuy nhiên, nếu thiếu ranh giới cảm xúc lành mạnh, họ cũng có thể gánh quá nhiều cảm xúc không thuộc về mình, dẫn đến kiệt sức hoặc lo âu kéo dài.

📍 S - Sensitivity to subtleties: Nhạy với mọi chi tiết nhỏ

HSP thường rất nhạy với những kích thích mà người khác ít để ý như mác áo cọ vào da, tiếng nhạc nền nhỏ trong quán, mùi khói thuốc còn sót lại, hay cảm giác “không ổn” khi bước vào một không gian nào đó.

Chính đặc điểm này khiến họ dễ bị gán nhãn là “khó tính”, “làm quá”, hoặc “phiền phức”. Tuy nhiên, trên thực tế, đó là cách hệ thần kinh của họ được thiết kế, không phải là sự cố tình hay yếu đuối.

❓ Vì sao lại có những người “nhạy cảm” hơn người khác?

Không phải ngẫu nhiên mà trong một tập thể luôn có những người “cảm nhiều hơn, nghĩ sâu hơn, và dễ mệt hơn”. Từ góc nhìn tâm lý học tiến hóa, sự tồn tại của những người Highly Sensitive Person (HSP) không phải là một sai sót của tự nhiên, mà là một chiến lược thích nghi đã được duy trì qua nhiều thế hệ.

Trong các cộng đồng nguyên thủy, việc có một nhóm nhỏ những cá thể quan sát kỹ lưỡng, nhạy với nguy cơ, thay đổi thời tiết, hành vi của kẻ săn mồi hay xung đột xã hội mang lại lợi thế sinh tồn cho cả nhóm. Khi đa số có thể hành động nhanh và quyết đoán, thì một nhóm thiểu số thận trọng, suy xét và cảnh báo sớm lại giúp cộng đồng tránh những rủi ro lớn. Vì vậy, việc khoảng 15–20% dân số có đặc điểm nhạy cảm cao được xem là một tỷ lệ ổn định và có lợi về mặt tiến hóa, chứ không phải sự “lệch chuẩn”.

❓ HSP có phải là lo âu, sang chấn hay tự kỷ?

❌ Một hiểu lầm phổ biến là cho rằng HSP được “tạo ra” bởi sang chấn hoặc nuôi dạy khắc nghiệt.

Thực tế là, các nghiên cứu về sinh đôi và di truyền học cho thấy độ nhạy trong xử lý cảm giác có tính di truyền ở mức trung bình đến cao. Nói cách khác, có khả năng một người sinh ra đã mang “hệ thần kinh nhạy”, giống như việc có người thuận tay trái hay có thị lực tốt hơn người khác. Điều này cũng giải thích vì sao trong cùng một gia đình, có những đứa trẻ rất nhạy cảm, trong khi anh chị em của chúng lại có vẻ “vô tư” hơn trước cùng một hoàn cảnh.

Tuy nhiên, di truyền không phải là yếu tố duy nhất. Môi trường được nuôi dưỡng từ sớm, đặc biệt là trong những năm đầu đời có ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc đặc điểm nhạy cảm này được biểu hiện như thế nào. Trẻ HSP lớn lên trong môi trường an toàn, ổn định và được thấu hiểu thường phát triển khả năng tự điều chỉnh cảm xúc tốt, có lòng tự trọng cao và sự nhạy bén xã hội tích cực. Ngược lại, nếu môi trường trẻ tiếp xúc từ sớm có nhiều căng thẳng, phê phán hoặc thiếu an toàn, độ nhạy ấy có thể chuyển thành lo âu, cảnh giác quá mức, hoặc rút lui xã hội.

Chính vì vậy, sang chấn không tạo ra HSP, nhưng nó có thể làm cho những người vốn đã nhạy cảm trở nên đau đớn và quá tải hơn gấp nhiều lần. HSP không phải là kết quả của “tổn thương”, mà là một nền tảng sinh học- tâm lý sẵn có, tương tác với môi trường theo thời gian.

❓ Điều những người có mức độ nhạy cảm cao thật sự cần là gì?

Nhiều HSP lớn lên với niềm tin rằng mình cần phải “cứng hơn”, “bớt để ý”, “giống người khác hơn”. Tuy nhiên, việc chối bỏ đặc điểm bẩm sinh thường chỉ dẫn đến mệt mỏi, lo âu và cảm giác cô đơn kéo dài.

Các nghiên cứu về sinh lý học cho thấy HSP thường có mức phản ứng cao hơn của hệ thần kinh tự chủ, đặc biệt là hệ thần kinh giao cảm khi đối diện với kích thích mới hoặc mạnh. Điều này khiến họ dễ nhận ra sự thay đổi và phản ứng sớm hơn, nhưng cũng đồng nghĩa với việc họ cần nhiều thời gian hơn để quay về trạng thái cân bằng. Đây là lý do vì sao nhiều HSP không “hợp” với môi trường quá ồn ào, cạnh tranh cao hoặc liên tục bị thúc ép về tốc độ.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa là những người có mức độ nhạy cảm cao không thể tồn tại, thành công trong các môi trường như vậy. Bởi lẽ, dù cùng là HSP nhưng mỗi người sẽ có mức độ nhạy cảm riêng, thứ chúng ta cần là học cách thiết lập ranh giới lành mạnh, tạo môi trường sống và làm việc phù hợp và cho phép bản thân được nghỉ ngơi theo cách của riêng mình.

📌 Cuối cùng, những người có mức độ nhạy cảm cao nhắc chúng ta rằng con người không được thiết kế để đồng nhất. Một xã hội chỉ toàn những người nhanh, mạnh, ít cảm xúc sẽ thiếu chiều sâu và sự tinh tế. Ngược lại, một xã hội chỉ toàn những người nhạy cảm cũng khó vận hành trong những tình huống cần hành động nhanh. Sự đa dạng về hệ thần kinh là cách tự nhiên đảm bảo rằng cộng đồng có thể vừa tiến lên, vừa biết dừng lại, vừa hành động, vừa suy ngẫm.

📔 Tài liệu tham khảo: The Highly Sensitive Person - Dr. Elaine Aron

Hồng Minh



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

🤔Nếu nhà trị liệu có “cảm tình” với thân chủ thì sao ❓Trong bài viết trước “Có “cảm tình với nhà trị liệu?” - Ổn hay Ớn”...
29/01/2026

🤔Nếu nhà trị liệu có “cảm tình” với thân chủ thì sao ❓

Trong bài viết trước “Có “cảm tình với nhà trị liệu?” - Ổn hay Ớn”, chúng ta đã bàn luận về cảm xúc của thân chủ dành cho nhà trị liệu.

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng bàn luận về một câu hỏi khó hơn và ít khi được thảo luận thẳng thắn là “Nếu chính nhà trị liệu là người nảy sinh “cảm tình” với thân chủ thì sao?” Nói đây là chủ đề khó bởi lẽ nó không chỉ là vấn đề cảm xúc cá nhân, mà là một điểm giao nhạy cảm giữa đạo đức nghề, quyền lực và cái tôi của người làm trị liệu tâm lý.

❓ Có phải mọi “cảm tình” đều là chỉ đơn thuần là “Phản chuyển di”?

Trước khi đi sâu vào thảo luận, ta cần thống nhất với nhau rằng “có cảm xúc” với thân chủ không tự động khiến một nhà trị liệu trở nên phi đạo đức. Nhà trị liệu cũng là con người, và việc có phản ứng cảm xúc với thân chủ bao gồm rung động, gắn bó hay cảm tình là điều có thể xảy ra. Hiện tượng này còn được gọi dưới cái tên “phản chuyển di”.
Phản chuyển di là hiện tượng khi nhà trị liệu vô thức chuyển tải cảm xúc, thành kiến, hoặc trải nghiệm cá nhân của chính mình sang thân chủ. Những phản ứng nội tâm này thường được kích hoạt bởi lịch sử cá nhân, nhu cầu gắn bó cá nhân của nhà trị liệu chưa được giải quyết, hoặc những điểm tương đồng vô thức.
Tuy nhiên, không phải mọi “cảm tình” đều đơn thuần là phản chuyển di. Một số trường hợp liên quan trực tiếp đến cách nhà trị liệu sử dụng hoặc lạm dụng vị thế quyền lực của mình.

Điểm mấu chốt cần phân biệt nằm ở việc “có cảm tình” trong trị liệu không bao giờ mang hàm nghĩa trung tính. Chúng luôn tác động đến cách nhà trị liệu nhìn thân chủ, can thiệp, và giữ ranh giới theo cách này hay cách khác. Vì vậy, đạo đức nghề không được đánh giá dựa trên việc nhà trị liệu cảm thấy gì, mà dựa trên việc họ làm gì với cảm xúc đó.

Trong phản chuyển di lành mạnh, cảm xúc được xem là dữ liệu. Nhà trị liệu có khả năng phản tư, tạo khoảng cách nội tâm giữa “mình đang cảm thấy gì” và “mình sẽ hành động ra sao”. Cảm xúc có thể được mang vào giám sát, được phân tích, được đặt cho những câu hỏi như “Nó đến từ lịch sử cá nhân của mình, hay cảm xúc này ảnh hưởng như thế nào tới tiến trình trị liệu cho thân chủ?” Quan trọng nhất, trong trường hợp này, giá trị bản thân của nhà trị liệu không phụ thuộc vào cảm xúc của thân chủ và cảm xúc với thân chủ. Vì thế, cảm xúc dù mạnh cũng không được cấp quyền điều khiển hành vi.

Ngược lại, khi cái tôi của nhà trị liệu mong manh, chưa được phản tư hoặc mang tính lệch lạc, “cảm xúc” nảy sinh trong trị liệu rất dễ bị diễn giải sai lệch. Không còn được nhìn như một tín hiệu cần xử lý chuyên môn, “cảm tình” lúc này không đơn thuần là “có thiện cảm” hơn với thân chủ này mà nó là một tiến trình xây dựng “sự gắn bó” có chủ đích.

Những nhà trị liệu có cái tôi lệch lạc lúc này nương vào “cảm tình” tự nhiên đó để xây dựng và nuôi dưỡng “cảm giác đặc biệt” - thứ trở thành bằng chứng xác nhận giá trị bản thân của nhà trị liệu - cảm giác mình là người quan trọng, là người được cần đến, là người không thể thay thế trong đời sống tinh thần của thân chủ. Sự phụ thuộc này mang lại khoái cảm bản ngã mạnh hơn rất nhiều so với việc được yêu mến thông thường.

Một số nhà trị liệu trong trạng thái này không chỉ vô thức nuôi dưỡng cảm xúc của mình, mà còn tinh vi hoặc thô bạo tạo điều kiện để thân chủ phụ thuộc hơn bằng nhiều cách như:

❌Kéo dài trị liệu không cần thiết
❌Làm mờ ranh giới chuyên môn
❌Nhấn mạnh vai trò “chỉ mình tôi mới hiểu bạn”
❌Hoặc ngầm làm suy yếu các mối quan hệ hỗ trợ khác của thân chủ.

Những hành vi này có thể được ngụy trang dưới danh nghĩa quan tâm, gắn bó, hay “trị liệu sâu”, nhưng cốt lõi là sự phục vụ cho nhu cầu vuốt ve cái tôi của nhà trị liệu.

Ở mức độ lệch lạc hơn, cảm tình với thân chủ còn có thể liên quan đến nhu cầu kiểm soát và thao túng. Giống như “sói” đã chọn “con mồi”, để thỏa mãn cái tôi, nhà trị liệu có thể “chủ đích” khiến thân chủ hướng cảm xúc, niềm tin và sự an toàn tâm lý về phía mình để duy trì vị thế quyền lực mà không cần phải đối diện với sự lệch lạc nội tâm của chính họ. Thay vì đối diện với cảm giác trống rỗng, bất an hay vô giá trị bên trong, họ tìm thấy sự ổn định tạm thời thông qua mối quan hệ bất cân xứng này.

Chính vì vậy, điểm rẽ đạo đức quan trọng nhất thường nằm ở thái độ của nhà trị liệu đối với ranh giới.

Trong phản chuyển di lành mạnh, ranh giới là hàng rào bảo vệ, là nơi trú ẩn an toàn cho cả nhà trị liệu và thân chủ. Càng có cảm xúc, ranh giới càng cần được làm rõ và giữ vững.

Ngược lại, với hành vi thao túng, ranh giới trở thành mối đe dọa. Chúng có thể bị làm mờ, bị trì hoãn, hoặc bị diễn giải lại bằng ngôn ngữ “kết nối”, “chữa lành”, “hiểu nhau sâu sắc”. Những vùng xám này chính là nơi tổn thương dễ hình thành nhất, bởi chúng khiến thân chủ dần lạc lối trong chính tiến trình hàn gắn kết nối của họ.

Vì vậy, thực hành đạo đức trong trị liệu tâm lý luôn nhấn mạnh một nguyên tắc không thể thỏa hiệp - trách nhiệm đạo đức thuộc về nhà trị liệu. Thân chủ không có nghĩa vụ phải “giữ ranh giới”, “cư xử đúng mực” hay “kiểm soát cảm xúc” để duy trì và bảo vệ mối quan hệ trị liệu. Việc đẩy trách nhiệm sang thân chủ ví dụ như ngụ ý rằng “họ cũng có cảm xúc” hay “hai bên đều tự nguyện” là hoàn toàn không phù hợp trong bối cảnh trị liệu.

Cuối cùng, ta cần quay lại với điều cốt lõi - cảm xúc không làm nhà trị liệu sai, nhưng hành vi sẽ định nghĩa đạo đức nghề của họ. Một nhà trị liệu có cảm tình nhưng biết dừng lại, biết phản tư, biết tìm giám sát và sẵn sàng chuyển ca khi cần là nhà trị liệu đang hành xử có đạo đức. Ngược lại, bất kỳ hành vi nào nuôi dưỡng sự mập mờ, phụ thuộc hay phục tùng cảm xúc, dù được khoác lên ngôn ngữ chữa lành, đều đi ngược lại mục tiêu căn bản của trị liệu.

Trị liệu tâm lý không phải là nơi để cái tôi của người làm nghề được nuôi lớn, mà là nơi thân chủ học cách gắn bó mà không đánh mất chính mình. Và đôi khi, hành động chuyên nghiệp và nhân văn nhất của một nhà trị liệu lại là nhận ra giới hạn của bản thân và lùi lại đúng lúc.

Hồng Minh



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

🤔CÓ "CẢM TÌNH" VỚI NHÀ TRỊ LIỆU CỦA MÌNH - ỔN HAY ỚN❓Nếu đã từng tham gia tham vấn Tâm lý và sau vài buổi tham vấn, bạn ...
25/01/2026

🤔CÓ "CẢM TÌNH" VỚI NHÀ TRỊ LIỆU CỦA MÌNH - ỔN HAY ỚN❓

Nếu đã từng tham gia tham vấn Tâm lý và sau vài buổi tham vấn, bạn có những suy nghĩ như:

“Không hiểu sao mình cứ mong tới buổi tiếp theo.”
“Ở cạnh nhà tham vấn, mình thấy an toàn, được hiểu, được nhìn thấy theo cách trước giờ mình chưa từng biết tới.”
“Nhà tham vấn này dịu dàng quá.”

Và rồi tới một khoảnh khắc, bạn giật mình nhận ra có vẻ bản thân đang có cảm tình với nhà trị liệu thì bài viết này là để thảo luận về trải nghiệm “có cảm tình” với nhà trị liệu ấy.

❓ Có “cảm tình” chưa chắc đã là “thích, yêu” mà có thể là chuyển di trong trị liệu?

Trong tâm lý học trị liệu, có một khái niệm là chuyển di (transference). Chuyển di, hiểu đơn giản, là khi những nhu cầu cảm xúc, ký ức, tổn thương hoặc khao khát gắn bó từ các mối quan hệ quan trọng trong quá khứ của thân chủ như mối quan hệ với cha mẹ, người chăm sóc, hay người yêu cũ được “chuyển” sang nhà trị liệu. Lúc này, thân chủ không nhìn nhà trị liệu như nhà trị liệu của mình mà còn vô thức đặt những nhu cầu gắn bó, cảm xúc khác lên mối quan hệ.

Điều này không ngẫu nhiên xảy ra. Bối cảnh trị liệu được thiết kế theo cách đặc biệt để khiến thân chủ cảm thấy an toàn và nhà trị liệu được đào tạo để lắng nghe thân chủ một cách trọn vẹn, không phán xét, ổn định và nhất quán. Mối quan hệ trị liệu là mối quan hệ chỉ tập trung vào thân chủ, mọi quyết định đều hướng tới điều tốt nhất cho thân chủ. Và với nhiều thân chủ, nhất là những người từng lớn lên trong môi trường thiếu những gắn bó an toàn, không được lắng nghe, hoặc phải “tự lớn” quá sớm, những tương tác trong phòng trị liệu có thể là những cách thức gắn bó an toàn đầu tiên họ được trải nghiệm trong đời.

Vì thế, việc nảy sinh cảm xúc gắn bó sâu, thậm chí là cảm tình, không phải là dấu hiệu của sự lệch lạc. Nó là phản ứng tâm lý rất tự nhiên khi những nhu cầu “rất cũ” này cuối cùng cũng có môi trường đủ an toàn để được thể hiện ra ngoài.

❓ Vậy liệu cảm tình đó có “ổn” không?

Câu trả lời là còn tùy xem “cảm tình” đó có được nhìn nhận đúng bản chất hay không? Trong trị liệu tâm lý, cảm xúc của thân chủ bao gồm cả cảm tình, rung động hay cảm giác phụ thuộc vào nhà trị liệu đều không phải điều cần dập tắt hay che giấu. Ngược lại, đó là chất liệu quan trọng để cả nhà trị liệu và thân chủ hiểu sâu hơn về thế giới nội tâm của chính thân chủ đó.

Thông qua những cảm xúc này, nhà trị liệu có thể hỗ trợ thân chủ dần nhận ra mình đang khao khát điều gì, mình từng thiếu điều gì trong các mối quan hệ trước đây, mình thường gắn bó như thế nào, hay mình sợ mất điều gì? Một nhà trị liệu có năng lực sẽ không khuyến khích hay đáp lại cảm xúc đó theo hướng cá nhân, cũng không lợi dụng nó. Họ giữ ranh giới rõ ràng, đồng thời giúp thân chủ hiểu điều gì đang diễn ra bên trong mình.

❓Khi nào thì “ổn” trở thành “ớn”?

Câu trả lời nằm ở cách nhà trị liệu phản ứng với cảm xúc đó. Một mối quan hệ trị liệu luôn là mối quan hệ bất cân xứng về quyền lực. Nhà trị liệu nắm giữ quyền lực chuyên môn, quyền diễn giải, quyền định hướng tiến trình, và thường là người duy nhất được thân chủ tin tưởng chia sẻ những tổn thương sâu kín nhất. Vì vậy, nhà trị liệu luôn ở vị thế nhiều quyền lực hơn trong mối quan hệ. Vì vậy, trách nhiệm giữ an toàn không bao giờ thuộc về thân chủ.

🚩 Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý để tránh một nhà trị liệu “red flag” bao gồm:
❌nhà trị liệu khuyến khích sự thân mật mập mờ
❌nhắn tin ngoài giờ không liên quan đến trị liệu
❌chia sẻ đời sống cá nhân quá mức
❌tỏ ra “đặc biệt hóa” bạn, né tránh nói về ranh giới, hoặc gợi ý một cách trực tiếp hay gián tiếp về khả năng tiến xa hơn.

Khi đó, vấn đề không còn là cảm xúc của thân chủ, mà là nhà trị liệu đó đang vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

❓Nếu bạn đang có cảm tình với nhà trị liệu, bạn có thể làm gì?

Trước hết, đừng tự phán xét mình. Cảm xúc không phải là hành vi. Bạn không làm gì sai chỉ vì bạn cảm thấy như vậy. Nếu đủ an toàn, việc chia sẻ những cảm xúc này với nhà trị liệu có thể giúp bạn bớt bối rối, hiểu rõ hơn nhu cầu của mình và học cách gắn bó lành mạnh hơn. Đồng thời, hãy quan sát phản ứng của nhà trị liệu để biết họ có giữ ranh giới không, và họ có đưa cảm xúc đó quay lại phục vụ cho sự phát triển của bạn không?

Và nếu bạn cảm thấy không an toàn, bạn luôn có quyền dừng lại, đổi nhà trị liệu, xin ý kiến chuyên gia khác hoặc tìm sự hỗ trợ từ các tổ chức chuyên môn.

Cuối cùng, có cảm tình với nhà trị liệu không phải là điều đáng xấu hổ. Nhưng việc một nhà trị liệu làm mờ ranh giới, “thúc đẩy” cảm tình đó mới là điều không thể chấp nhận. Trị liệu tâm lý, ở tầng sâu nhất, là nơi chúng ta học lại cách gắn bó an toàn với những người xung quanh và thế giới. Trong quá trình đó, vô vàn cảm xúc khác nhau đều có thể xuất hiện, đôi khi còn xuất hiện theo cách rất mãnh liệt. Cho phép mình được quan sát, cảm nhận, suy tư và học hỏi từ những điều mình cảm thấy bạn nhé!

Hồng Minh



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

Một vài lưu ý cho những ai muốn hỗ trợ những người thân yêu đang trải qua trầm cảm.                                -----...
22/01/2026

Một vài lưu ý cho những ai muốn hỗ trợ những người thân yêu đang trải qua trầm cảm.



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

Hôm nay, TSC gợi ý bạn 1 bài tập thực hành nhỏ giúp neo mình trong hiện tại. Khi cảm thấy quá căng thẳng hoặc tâm trí đa...
18/01/2026

Hôm nay, TSC gợi ý bạn 1 bài tập thực hành nhỏ giúp neo mình trong hiện tại.

Khi cảm thấy quá căng thẳng hoặc tâm trí đang lang thang về quá khứ hay tương lai, bạn có thể thử áp dụng bài tập dưới đây để đưa mình trở lại thực tại. Bạn có thể tập luyện bài tập này thường xuyên vì cũng giống như cơ bắp, não bộ của chúng ta cần được rèn luyện để trở có thể duy trì sự chú tâm và bền bỉ.



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

Khi nào thì chúng ta nên tìm kiếm sự giúp đỡ Tâm lý?                                ------------------------------------...
14/01/2026

Khi nào thì chúng ta nên tìm kiếm sự giúp đỡ Tâm lý?



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

Nếu cảm xúc của bạn được lên tiếng, chúng sẽ muốn nói gì với bạn?                                -----------------------...
10/01/2026

Nếu cảm xúc của bạn được lên tiếng, chúng sẽ muốn nói gì với bạn?



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

2026 Vision Board cho Sức khỏe Tinh thần Mỗi dịp năm mới, chúng ta thường đặt mục tiêu trong những khía cạnh quen thuộc ...
07/01/2026

2026 Vision Board cho Sức khỏe Tinh thần

Mỗi dịp năm mới, chúng ta thường đặt mục tiêu trong những khía cạnh quen thuộc của cuộc sống như công việc, tài chính, tình yêu hay những chuyến du lịch khám phá.

2026 này, bên cạnh những mục tiêu ấy, TSC muốn mời bạn cùng đặt mục tiêu nhằm chăm sóc sức khỏe tinh thần của chính mình. Vì nếu không chăm sóc, sức khỏe dù là thể chất hay tinh thần đều sẽ không mãi ở đó với mình. Mà không có sức khỏe, sao ta có thể sống trọn vẹn với những mục tiêu còn lại?

2026 này, chúc mọi người có đủ sức khỏe để theo đuổi những mục tiêu khác 🌱🌱



-----------------------------------------
🌐Website: touchingsoul.art
✨Đặt lịch Tham vấn / Trị Liệu
☎️ Hotline: 0703.50.58.50 (Quản lý case)
📧 therapy@touchingsoul.art
✨Hỗ trợ Học viên / Hành chính
📧 support@touchingsoul.art

Address

Số 80/23 Đặng Văn Ngữ, P10, Phú Nhuận
Ho Chi Minh City
700000

Opening Hours

Monday 09:00 - 21:00
Tuesday 09:00 - 21:00
Wednesday 09:00 - 21:00
Thursday 09:00 - 21:00
Friday 09:00 - 21:00
Saturday 09:00 - 21:00
Sunday 09:00 - 21:00

Telephone

+84703505850

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Touching Soul Center posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Touching Soul Center:

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram

Category