15/06/2014
7 cách chăm sóc & bảo vệ sức khỏe
1. Trang bị kiến thức
Không ai hơn chính chúng ta cần tự trang bị kiến thức để bảo vệ sức khỏe chính mình và người thân.
Với người bị bệnh, việc tự trang bị kiến thức sẽ giúp họ tự chăm sóc bản thân; có những hiểu biết về bệnh sẽ giúp họ tự tin hơn, kiểm soát và thích ứng tốt hơn với căn bệnh của mình.
Các kiến thức về sức khỏe có thể được cập nhật từ:
- Kinh nghiệm của những người khỏe mạnh, người đang điều trị bệnh.
- Sách, phương tiện truyền thông (báo, đài, internet, truyền hình).
- Bác sĩ, chuyên gia y tế.
- Tham gia các chương trình tư vấn sức khỏe.
2. Xây dựng chế độ ăn khoa học
Cơ thể chúng ta cần dung nạp năng lượng hàng ngày từ thức ăn. Do đó, nếu không có kiến thức về thực phẩm, rất dễ rơi vào tình huống: “Ăn thì thừa, không ăn thì thiếu”.
(Hình tháp dinh dưỡng)
*Nhịn ăn để giảm cân chưa bao giờ được khuyến khích vì:
- Làm cơ thể không đủ chất dinh dưỡng, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe như: thiếu máu, loãng xương, viêm loét dạ dày, giảm trí nhớ,…
- Làm rụng tóc, sạm da.
*Các nhà khoa học thường dùng chỉ số khối cơ thể (BMI) để đánh giá cân nặng hợp lý theo chiều cao :
Chỉ số BMI bình thường (tốt nhất):
- Nam: từ 20-25
- Nữ: từ 18-23
Để xây dựng chế độ ăn lành mạnh, cần:
- Kiểm soát thực phẩm: Đảm bảo thực phẩm sạch, tránh nhiễm khuẩn, chất bảo quản, tăng trọng, chất phụ gia,…
- Hạn chế bia rượu, chất kích thích và đồ cay nóng.
- Cách chế biến: Hạn chế các món nướng, chiên, xào
- Tránh dùng thực phẩm chế biến sẵn vì chứa nhiều đường, muối, chất bảo quản.
- Hạn chế sử dụng nước ngọt, nước có gaz
- Hạn chế ăn mặn, nhiều muối. Đường và muối được coi là 2 “chất trắng” có hại cho sức khỏe nếu lạm dụng
- Nên ăn theo cách của người Nhật: dùng đồ tươi sống, các loại cá
- Trái cây: Nên dùng trước bữa ăn từ 10-20 phút
- Nên dùng 1 muỗng canh trước bữa ăn 5-10 phút để kích thích hệ tiêu hóa
- Làm phong phú thực phẩm, thực đơn hàng ngày để đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng
*"Một chế độ ăn lành mạnh có thể giúp cơ thể chống lại nhiều căn bệnh nguy hiểm, kể cả các bệnh phổ biến đến cùng tuổi tác. " - Bác sĩ Andrew Weil, GĐ Học viện Y khoa Tổng hợp, ĐH Arizona, Hoa Kỳ.
*Thuốc lá rất nguy hại. Một điếu thuốc lá chứa đến 7.000 hóa chất, trong đó ít nhất 40 chất có thể gây ung thư.
Hãy:
- Không hút thuốc hoặc bỏ hút thuốc
- Tránh xa môi trường có khói thuốc
3. Uống đủ nước
Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và là chất dinh dưỡng cần thiết và thiết yếu cho mọi hoạt động sống của cơ thể.
Nước lọc và nước khoáng thiên nhiên vẫn là sự lựa chọn tốt nhất để uống hằng ngày.
Uống nước như thế nào cho đúng?
- Bổ sung nước thường xuyên, uống từ từ và từng ngụm nhỏ; không để cơ thể có cảm giác “khát” mới uống.
- Đảm bảo vệ sinh nguồn nước và dụng cụ đựng nước; uống nước đun sôi để nguội, và dùng trong vòng 1 ngày là tốt nhất.
- Nhiệt độ lý tưởng nhất của nước uống là từ 10-30°C; không nên uống nước quá nóng hoặc quá lạnh.
- Nên uống nước trước và sau bữa ăn từ 30 phút-1 giờ.
- Một cốc nước ấm trước khi đi ngủ sẽ có lợi cho sự tuần hoàn mạch máu; một cốc nước ấm sau khi ngủ dậy sẽ giúp thanh lọc cơ thể, tốt cho lưu thông máu và hệ tiêu hóa.
- Hạn chế tối đa các loại nước ngọt có đường và gas.
*Nhu cầu về lượng nước của cơ thể khác nhau tùy vào các yếu tố như cân nặng, cường độ vận động, môi trường làm việc và khí hậu.
Trung bình cơ thể cần khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày.
4. Vận động khoa học
Vận động là phương pháp rẻ nhất để kiểm soát cân nặng, từ đó có sức khỏe tốt, phòng ngừa và kiểm soát bệnh.
Vận động như những bài thuốc cho cơ thể. Vấn đề là phải biết cách vận động như thế nào để tốt nhất, phù hợp nhất với cơ thể người tập.
*Các nhà khoa học Phần Lan đã kết luận rằng tập thể dục khoảng 35 phút mỗi ngày sẽ làm giảm được 80% nguy cơ bị đái tháo đường!
Hãy:
- Chọn hình thức luyện tập phù hợp với sở thích, tuổi tác, nghề nghiệp và điều kiện sức khỏe.
- Tập vừa sức. Phải luôn cảm thấy thoải mái, khỏe khoắn với cách vận động của mình.
- Khởi động từ từ và cũng ngừng từ từ
- Phải hết sức kiên trì và đều đặn. Tốt nhất hãy dành khoảng 30 phút mỗi ngày để tập luyện.
- Lựa chọn thời gian vận động thích hợp; tuyệt đối tập luyện tránh xa bữa ăn.
*Những người đang điều trị bệnh nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia sức khỏe để có được chế độ tập luyện phù hợp nhất.
5. Giảm stress
Stress là căn bệnh hiện đại mà nhiều người mắc phải. Mỗi người đều có thể chịu đựng một lượng stress nhất định, nhưng quá nhiều sẽ không tốt cho sức khỏe. Nó có thể dẫn đến cao huyết áp, trầm cảm, thậm chí là các triệu chứng đau tim cũng như các bệnh lý khác...
Để tránh stress:
- Vận động thường xuyên, kết hợp với ngủ đủ giấc và ăn uống lành mạnh.
- Kiểm soát thời gian tốt hơn bằng cách lên lịch làm việc, sinh hoạt và giữ lịch trình đó.
- Gần gũi với môi trường thiên nhiên.
- Suy nghĩ tích cực; chấp nhận bản thân mình, không cầu toàn; dành thời gian cho bản thân để thực hiện các sở thích, nghỉ ngơi, giải trí
- Chấp nhận người khác, xây dựng mối quan hệ thân thiện xung quanh.
6. Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Người mắc bệnh luôn ước ao giá mà biết trước được nguy cơ để có biện pháp phòng tránh. Một việc làm khoa học và có trách nhiệm đối với sức khoẻ và tính mạng của mỗi người là khám sức khoẻ định kỳ.
Với trình độ y học hiện nay, nhiều bệnh lý như cao huyết áp, đái tháo đường, cholesterol cao, bệnh về gan, khớp,… và một số bệnh ung thư đều có thể được chuẩn đoán qua việc khám và xét nghiệm.
Khi thực hiện khám sức khỏe định kỳ, các chức năng của cơ thể sẽ được kiểm tra, từ đó:
- Có thể phát hiện sớm đến 90% bệnh lý có nguy cơ tiềm ẩn. Đó là tác dụng tầm soát, giúp chúng ta được “bảo vệ từ xa”
- Được bác sĩ tư vấn những yếu tố nguy cơ mình có thể gặp, từ đó có biện pháp bảo vệ sức khỏe
- Được đưa phác đồ điều trị để can thiệp sớm, tăng khả năng khỏi bệnh lên cao. Đó là tác dụng phát hiện, xác định bệnh điều trị kịp thời, chính xác: là yếu tố quan trọng bậc nhất trong trị bênh.
- Với người khỏe mạnh, đặc biệt người trên 50 tuổi nên kiểm tra sức khỏe tổng quát ít nhất 6 tháng/lần.
- Với những người có yếu tố nguy cơ bệnh tật, nên kiểm tra và xét nghiệm thường xuyên hơn, thường là 3 tháng/lần.
- Với người bị bệnh mãn tính, việc thăm khám càng quan trọng và theo chỉ định của bác sĩ. Đó là tác dụng theo dõi điều trị, ngăn ngừa biến chứng của việc khám sức khỏe định kỳ.
*Chi phí chữa trị một bệnh cao gấp nhiều lần so với khi mới được phát hiện. Bệnh phát hiện càng sớm thì khả năng kiểm soát tiến triển và chữa lành bệnh càng cao, ít gây hậu quả lớn. Một số bệnh khi phát hiện ra thì sinh mệnh tính bằng năm, thậm chí là tháng, ngày!
7. Sử dụng dược phẩm
Khi các liệu pháp về ăn uống, vận động,… không đáp ứng được việc chữa bệnh thì cũng ta cần sử dụng công cụ mạnh hơn là dược phẩm.
Tiến bộ y học đã giúp cho việc điều trị bệnh trở nên tiện lợi và đưa ra kết quả điều trị nhanh, đặc biệt với bệnh cấp tính.
Tuy vậy, phần lớn người bệnh mãn tính phải dùng thuốc hằng ngày, đồng nghĩa với việc phải dung nạp một lượng lớn hóa chất. Với thời gian kéo dài đó là gánh nặng cho thận, gan, bao tử và xương. Hơn nữa, càng lớn tuổi, chức năng gan và thận càng suy giảm cộng thêm việc phải phải sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau,… nên nguy cơ bị tác dụng phụ sẽ càng cao.
*Dùng thảo dược điều trị bệnh mãn tính được xem là một phương pháp hiệu quả và an toàn, đã đươc áp dụng hàng ngàn năm nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.
