27/10/2025
ÁP LỰC THÀNH TÍCH 📚 - VÔ HÌNH HAY HỮU HÌNH?
👝Định nghĩa giới hạn về thành công đối với thanh thiếu niên đã tồn tại và gây áp lực cho các em trong nhiều thập kỷ. Kết quả thi tốt, điểm số cao và vào các trường đại học danh tiếng được coi là dấu hiệu cuối cùng của thành công ở tuổi trẻ. Theo NIMH, mỗi năm, ngày càng nhiều VTN báo cáo cảm giác choáng ngợp và lo lắng, với ước tính 32% thanh thiếu niên mắc chứng rối loạn lo âu và ước tính 8% thanh thiếu niên mắc chứng rối loạn lo âu gây suy giảm nghiêm trọng. Vậy những áp lực này đến từ đâu?
🏫Các cuộc khảo sát và phỏng vấn học sinh tại các trường HAS (Trường học có thành tích cao) cho thấy nguồn gốc sâu xa nỗi bất hạnh của các em là áp lực không ngừng phải đạt thành tích tốt ở trường và các hoạt động mà nhà trường coi trọng. Người lớn và bạn bè đồng trang lứa tin rằng thành tích xuất sắc trong nhiều lĩnh vực hoạt động do nhà trường khuyến khích là điều cần thiết để được nhận vào một trường đại học danh tiếng, điều này lại rất quan trọng để đảm bảo một công việc lương cao, có địa vị, và bất cứ điều gì kém hơn sẽ là thất bại trong cuộc sống.
💁Trong nghiên cứu đa biến, Luthar và các đồng nghiệp đã xem xét vai trò tương đối của cha mẹ, giáo viên và bạn bè trong việc tạo ra áp lực độc hại mà học sinh phải trải qua (Ebbert và cộng sự, 2019; Luthar, Kumar & Zillmer, 2020):
👫Về phía cha mẹ, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng bạn trẻ có cha mẹ đề cao giá trị bên ngoài dễ gặp phải đau khổ hơn những người có cha mẹ đề cao giá trị bên trong. Giá trị bên ngoài liên quan đến những phần thưởng công khai được coi là dấu hiệu của thành tích, chẳng hạn như điểm, tiền bạc và sự nghiệp. Giá trị bên trong liên quan đến những điều như niềm vui và ý nghĩa cuộc sống, sự tử tế, sự giúp đỡ người khác và tình bạn chân thành. Nghiên cứu cũng cho thấy những người trẻ cảm thấy tình yêu thương hoặc sự tôn trọng của cha mẹ dành cho họ phụ thuộc vào thành tích của họ thường dễ gặp đau khổ hơn.
👩🏫Đối với giáo viên, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng học sinh cảm thấy áp lực phải đạt được điểm số cao trong các bài kiểm tra từ học sinh và không coi trọng con người thật của học sinh bất kể thành tích học tập, gây ra nhiều tác hại hơn những giáo viên nhìn xa hơn điểm số và quan tâm đến học sinh như những con người.
🫂Về bạn bè đồng trang lứa, bầu không khí cạnh tranh , kèm theo sự khinh miệt những người kém cỏi và ghen tị với những người giỏi hơn, có thể kìm hãm sự phát triển của tình bạn chân thành và do đó cản trở sự hỗ trợ về mặt tình cảm từ bạn bè, điều mà thanh thiếu niên đặc biệt cần. Bầu không khí như vậy cũng thúc đẩy nạn bắt nạt tinh vi và không tinh vi , cũng như mức độ gian lận cao.
👤Càng sống trong môi trường như vậy, học sinh tại các trường HAS càng dễ tự tạo áp lực cho bản thân. Họ trở thành những người chỉ trích chính mình gay gắt nhất: "Nếu mình không hoàn hảo, mình thật vô dụng." Đây chính là lúc họ bắt đầu tự cắt da thịt, tưởng tượng đến việc t.ự t.ử.
Một mức độ căng thẳng và lo lắng nhất định trong học tập có thể có tác động tích cực đến kết quả học tập và sự phát triển của học sinh. Thành tích của VTN thực sự bao gồm sức khỏe tinh thần, sự ổn định, hứng thú trí tuệ và các mối quan hệ chân thành. Mặc dù điểm số có thể là tấm vé dẫn đến thành công, nhưng những phẩm chất khác dẫn đến tương lai tươi sáng và bền vững hơn sẽ giúp thanh thiếu niên phát triển mạnh mẽ trong mọi việc họ làm trong cuộc sống.
