27/11/2025
Các bài tập phục hồi giác quan cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ (ASD) giúp cải thiện khả năng xử lý thông tin từ các giác quan như thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác, khứu giác, tiền đình (thăng bằng), và bản thể (cảm nhận cơ thể trong không gian). Dưới đây là một số bài tập phục hồi giác quan thường dùng, có thể áp dụng tại nhà hoặc trong trị liệu chuyên sâu:
---
🔹 1. Bài tập về xúc giác (giác quan chạm)
Mục tiêu: Giúp trẻ thích nghi với các loại chạm, cảm giác khác nhau.
Cho trẻ chơi với cát, gạo, đậu, đất nặn, slime.
Đánh răng tay/chân bằng bàn chải mềm (brushing therapy).
Massage nhẹ nhàng tay, chân, lưng bằng dầu dừa/kem dưỡng.
Chơi với các đồ chơi có kết cấu khác nhau (lông mềm, cao su, nhựa gai…).
---
🔹 2. Bài tập về thính giác
Mục tiêu: Giúp trẻ thích nghi với âm thanh, tăng khả năng tập trung vào lời nói.
Cho trẻ nghe các âm thanh thiên nhiên, nhạc êm dịu (nhạc Mozart, white noise).
Tập phản ứng với âm thanh bằng trò chơi "Đoán tiếng gì đây?".
Tạo trò chơi phân biệt âm thanh (ví dụ: trống – chuông – vỗ tay).
Tập chỉ hướng âm thanh phát ra (từ bên phải, trái, trên, dưới).
---
🔹 3. Bài tập về thị giác
Mục tiêu: Phát triển khả năng nhìn tập trung, định vị và theo dõi vật thể.
Chơi với đồ chơi phát sáng, b**g bóng, đèn pin trong phòng tối.
Tập nhìn theo đồ vật di chuyển (ví dụ: bóng, xe đồ chơi chạy).
Xếp hình đơn giản, lắp ghép khối màu sắc.
Chơi tìm điểm khác nhau giữa 2 hình ảnh.
---
🔹 4. Bài tập về tiền đình (cân bằng, định hướng cơ thể)
Mục tiêu: Phát triển khả năng giữ thăng bằng, kiểm soát cơ thể.
Cho trẻ ngồi xích đu, bập bênh.
Chơi nhún trên nệm nhún (trampoline mini).
Bò, trườn, trượt ống, đi cầu thăng bằng.
Chơi quay vòng nhẹ, xoay ghế quay.
---
🔹 5. Bài tập bản thể (cảm nhận vị trí cơ thể trong không gian)
Mục tiêu: Giúp trẻ kiểm soát vận động, biết cơ thể mình đang ở đâu.
Chui qua đường hầm (ống mềm), trườn qua vật cản.
Trò chơi "đẩy – kéo" nhẹ nhàng.
Ôm chặt bằng chăn bông (deep pressure).
Mang balo có trọng lượng nhẹ (weighted backpack – dưới sự hướng dẫn chuyên gia).
---
🔹 6. Bài tập về vị giác và khứu giác
Mục tiêu: Tăng khả năng chấp nhận mùi, vị khác nhau.
Cho trẻ ngửi mùi hoa quả, gia vị (quế, cam, bạc hà, vani…).
Cho trẻ thử vị ngọt – chua – mặn – đắng từ thức ăn quen thuộc.
Vẽ bằng thức ăn (kem, sữa chua màu) trên giấy hoặc tay để kết hợp vị giác – xúc giác.
---
⚠️ Lưu ý khi thực hiện:
Luôn quan sát phản ứng của trẻ, không ép buộc.
Bắt đầu từ mức độ nhẹ, tăng dần khi trẻ quen.
Chỉ nên thực hiện bài tập chuyên sâu dưới sự hướng dẫn của chuyên viên trị liệu giác quan (OT - occupational therapist).
Nguồn: sưu tầm