06/02/2026
Aspirina, një ilaç antikancer i papritur? 🫣🫣
Aspirina është një ilaç anti-inflamator jo-steroidal, i përdorur zakonisht për uljen e dhimbjes dhe temperaturës. Ajo rrjedh nga lëvorja e pemës së shelgut dhe origjina e saj mund të gjurmohet që në civilizime të lashta si egjiptianët, grekët dhe romakët.
Në vitet 1700 dhe 1800, kimistët filluan të studiojnë acidin acetilsalicilik, përbërësin kryesor të aspirinës, duke shënuar një përparim të rëndësishëm në kërkimin farmaceutik. Ajo është një nga ilaçet më të studiuara, më të sigurta dhe më të lira në botë.
Gjatë dekadave të kërkimit, aspirina është lidhur vazhdimisht me ulje të incidencës së kancerit, norma më të ulëta të rikthimit dhe mbijetesë të përmirësuar në shumë lloje kanceri.
Shohim së bashku disa të dhëna mbi ndikimet e aspirinës ndaj disa lloje kanceri:
Kanceri i gjirit
Në një analizë të 10,705 grave me kancer gjiri të stadit I–III nga Nurses’ Health Study (NHS dhe NHSII), studiuesit shqyrtuan lidhjen midis përdorimit të aspirinës pas diagnozës dhe mbijetesës afatgjatë.
Gjatë një ndjekjeje deri në 34 vite, përdorimi i rregullt i aspirinës pas diagnozës u shoqërua me:
- 38% rrezik më të ulët të vdekshmërisë specifike nga kanceri i gjirit
- 28% rrezik më të ulët të vdekshmërisë nga çdo shkak.
Kjo lidhje ishte më e fortë me përdorim më afatgjatë të aspirinës dhe dukej më e dobët te gratë e diagnostikuara në stade më të avancuara ose në moshë më të madhe.
Kanceri i trurit
Në një studim të vitit 2018,
“një histori e përdorimit ditor të aspirinës për ≥6 muaj u shoqërua me 38% rrezik më të ulët për gliomë, krahasuar me personat pa histori përdorimi ditor.”
(Amirian et al., 2020)
Kanceret gastrointestinale
Në një studim të vitit 2020, studiuesit zbuluan se:
- përdorimi i aspirinës me dozë të ulët u shoqërua me 54% ulje të rrezikut për kancer gastrik
- dhe 41% ulje të rrezikut për kancer të ezofagut.
(Rodriguez et al., 2020).
Kanceret kolorektale
Një meta-analizë e fundit që kombinoi rezultate nga shumë studime (përfshirë prova të randomizuara të kontrolluara dhe kohorte të mëdha observacionale) zbuloi se përdorimi i rregullt i aspirinës u shoqërua me rreth 26–27% rrezik më të ulët për kancer kolorektal krahasuar me mos-përdorimin.
(Nafisi et al., 2024)
Kanceri ovarian
Në një analizë të kombinuar të 8 studimeve rast-kontroll nga Ovarian Cancer Association Consortium, që përfshinte 4476 paciente dhe 6659 pjesëmarrëse kontroll, autorët përfunduan se:
“përdorimi i shpeshtë i aspirinës mund të ulë rrezikun e kancerit ovarian, pavarësisht ndjeshmërisë gjenetike individuale.”
(Hurwitz et al., 2023)
Kanceri i prostatës
Një studim i publikuar vitin e kaluar zbuloi se përdorimi i aspirinës pas operacionit të prostatës ishte i lidhur me norma më të ulëta të rikthimit, përfshirë edhe te burrat me kancer më agresiv të prostatës.
Kjo mbështet nevojën për studime të mëtejshme mbi aspirinën me dozë të ulët te pacientët me rrezik më të lartë.
(Suzuki et al., 2025)
Melanoma
Në vitin 2020, studiuesit trajtuan në laborator qeliza njerëzore të melanomës së lëkurës dhe melanomës uveale me aspirin. Aspirina ngadalësoi rritjen e qelizave kancerogjene, uli aftësinë e tyre për t’u përhapur dhe rriti vdekjen e qelizave tumorale.
“ASA pengoi ndjeshëm proliferimin, migrimin dhe invazionin e qelizave të melanomës.”
(Fausto de Souza et al., 2020)
Kanceri i mëlçisë
Në një analizë të kombinuar studimesh që përfshinte 2.5 milion subjekte, 822,680 përdorues të aspirinës dhe 20,626 raste të karcinomës hepatocelulare, përdorimi i aspirinës u shoqërua me rreth 30% ulje të rrezikut për kancer të mëlçisë.
(Abdelmalak et al., 2023)
Kanceri i endometrit
Në një meta-analizë dhe rishikim sistematik me 14,766 raste, studiuesit gjetën një lidhje të kundërt domethënëse midis përdorimit të aspirinës dhe rrezikut të kancerit endometrial. Ulja e rrezikut ishte e lidhur ngushtë me frekuencën e përdorimit.
(Wang et al., 2020)
Kanceri i pankreasit
Në një studim të vitit 2017, personat që përdornin rregullisht aspirin kishin rreth 45% rrezik më të ulët për zhvillimin e kancerit të pankreasit. Rreziku ulej me rreth 8% për çdo vit shtesë përdorimi.
(Risch et al., 2017)
Dr. Leigh Erin Connealy, MD është mjeke e mjekësisë integrative / funksionale, themeluese e Center for New Medicine në Kaliforni dhe njihet për qasjen holistike ndaj kancerit (inflamacioni, imuniteti, ushqimi, toksinat), duke kombinuar mjekësinë konvencionale me terapi komplementare. Ajo rekomandon vazhdimisht aspirinë (përveç ushqimit), si element ndihmues tek personat me kancer.
Disa gjëra për t’u marrë parasysh rreth aspirinës
- Siguroni marrje të mjaftueshme të vitaminës K2 për koagulim të shëndetshëm.
- Aspirina nuk është e përshtatshme për të gjithë prandaj këshillohuni me mjekun ose farmacistin para përdorimit.
