08/06/2022
HIPERTENSIONI ARTERIAL
-Hipertensioni arterial njihet si presioni i lartë i gjakut në disa m***e të përsëritura mbi vlerat 140/90 mmHg.
➢ "Hipertensioni arterial njihet si vrasës i heshtur"
-Hipertensioni arterial prek 10-20 % të popullsisë së rritur dhe është përgjegjëse për 5.8 % të të gjitha vdekjeve në mbarë botën.
-Hipertensioni është diagnoza primare më e zakonshme në Shtetet e Bashkuara, dhe është një faktor rreziku kryesor për goditje në tru, infarkt miokardi, sëmundje vaskulare dhe sëmundje kronike të veshkave.
-Metodologjia jo adekuate e m***es ose përdorimi i pajisjeve të pasakta matëse të presionit të gjakut mund të çojë për mbidiagnozën dhe trajtimin e panevojshëm, ose nëndiagnozën dhe ekspozimin ndaj sëmundjeve kardiovaskulare të parandalueshme.
- Shenjat dhe simptomat e hipertensionit
-Mund të keni presion të lartë të gjakut për vite pa asnjë simptomë. Shumica e njerëzve me presion të lartë të gjakut nuk kanë shenja apo simptoma, edhe nëse vlerat e presionit të gjakut arrijnë nivele të larta të rrezikshme.
-Disa njerëz me presion të lartë të gjakut mund të kenë dhimbje koke, gulçim ose gjakderdhje nga hundët, por këto shenja dhe simptoma nuk janë specifike dhe zakonisht nuk ndodhin derisa presioni i lartë i gjakut të ketë arritur një fazë të rëndë ose kërcënuese për jetën.
• Hipertensioni mund të jetë:
1. Primar (90-95 % të rasteve), i cili mund të zhvillohet si rezultat i shkaqeve mjedisore ose gjenetike, ose
2. Sekondar 2-10 % të rasteve), i cili ka etiologji të shumta, duke përfshirë sëmundjet e veshkave, enëve të gjakut dhe gjëndrat endokrine.
• Presioni i lartë i gjakut ka shumë faktorë rreziku, duke përfshirë:
mosha, raca, historia familjare për HTA, mbipesha, mos aktiviteti fizik, përdorimi i duhanit, përodrimi i tëpërt i kripës, përdorimi i mangët i Kaliumit, pirja e alkoolit, stresi dhe gjendjet kronike.
• Modifikimi i stilit të jetesës si hapi i parë në menaxhimin e hipertensionit.
✓ Humbje peshe,
✓ Kufizoni marrjen e alkoolit,
✓ Reduktoni marrjen e kripës,
✓ Merrni sasinë e duhur të kaliumit, të kalciumit dhe magnezit në dietë për shëndetin e përgjithshëm,
✓ Ndaloni pirjen e duhanit,
✓ Zvogëloni marrjen e yndyrave të ngopura dhe kolesterolit për shëndetin e përgjithshëm kardiovaskular,
✓ Angazhohuni në ushtrime aerobike të paktën 30 minuta në ditë për shumicën e ditëve.
Nëse modifikimet e stilit të jetesës janë të pamjaftueshme për të arritur objektivin e presionit të gjakut, ekzistojnë disa opsione ilaçesh për trajtimin dhe menaxhimin e hipertensionit.
• Komplikimet
Presioni i tepërt në muret e arterieve të shkaktuara nga presioni i lartë i gjakut mund të dëmtojë enët e gjakut si dhe organet tuaja. Sa më i lartë presioni i gjakut dhe sa më gjatë të jetë i pakontrolluar, aq më i madh është dëmi.