15/04/2022
Ripërjetimi i simptomave të PTSD (çrregullimi i stresit post-traumatik) nga sinjalet e konfliktit të armatosur
Nëse ngjarjet e muajve të fundit në Ukrainë kanë ngjallur ndjenja ankthi tek ju, atëherë nuk jeni të vetëm. Imazhet e ndryshme kanë një efekt të dukshëm tek personat që kanë përjetuar luftën – veçanërisht veteranët e luftës apo të mbijetuarit e traumave të luftës.
Zakonisht, të ndikuarit nga çrregullimi i stresit post-traumatik (PTSD) e përjetojnë këtë të fundit si një lloj përsëritje e ngjarjeve traumatike të mëparshme si pasojë e ngjarjeve të ngjashme në aktualitet. P.sh. nëse një veteran i luftës gjendet në një situatë të stresueshme në të cilën disa detaje kanë ngjashmëri me luftën që kanë përjetuar, atëherë ai/ajo mund të ndihet i paralizuar emocionalisht. Shumë e përshkruajnë këtë eksperiencë si paralizë emocionale që ndodh si shkak e të menduarit se kujtimet e luftës kanë kapluar mendjen.
Gjithashtu, në studime të ndryshme është konfirmuar se personat që ri-përjetojnë trauma ndihen të pasigurtë, të shqetësuar, dhe ndajnë besimin se trauma i ka ndryshuar negativisht.
Imazhet e trupave ruse teksa kërcënojnë pronat ukrainase dhe imazhet e bombardimeve mund të jenë vetëm dy prej burimeve të ri-përjetimit të ngjarjeve që mund të çojnë drejt zhvillimit të çrregullimit post-traumatik. Përveç stresit që manifestohet përmes këtij ri-përjetimi, studimet tregojnë se personat me PTSD mund të jenë gjithmonë në gjendje gatishmërie që do të thotë se irritohen më lehtë, shprehin agresivitet jashtë të zakonshmes, ose mund të mbyllen në vetvete si pasojë e paralizës emocionale.
Disa mënyra për tu ballafaquar shëndetshëm me simptomat e çrregullimit të stresit post-traumatik përfshijnë biseda me të afërm (familjarë, shoqëri, partnerë romantikë, etj), ushtrimet fizike dhe të ushqyerit shëndetshëm, shmangia e temave që kanë të bëjnë me luftën, kufizimi i informatave të pakonfirmuara dhe paverifikuara që ngjallin pasiguri dhe së fundmi të kërkuarit ndihmë profesionale.
Fatkeqësisht, është e pamohueshme se stigma ndaj shërbimeve të shëndetit mendor është akoma prezente. Përderisa studimet nuk anashkalojnë se disa persona me PTSD mund të kenë qëndrueshmëri më të lartë ndaj këtyre simptomave, disa të tjerë mund të mos kenë këto kapacitete, gjë që është krejtësisht normale. Në fakt, përjetimi i këtyre simptomave mund të çoj drejt zhvillimit të ankthit intenziv, depresionit madhor, abuzimit me substance narkotike, dhe së fundmi mendimeve dhe akteve vetvrasëse. Andaj, është shumë e rëndësishme që të vizitohet psikologu klinik apo psikoterapeuti në rast se vëzhgohen apo përjetohen këto simptoma.
