Prof.Ass Dr Fitim Alidema

11/11/2025

ASPIRINA PROTECT 100 MG – PËRDORIMI ME PËRGJEGJËSI NË POPULLATËN TONË

Aspirina Protect 100 mg mbetet një nga barnat më të njohura për parandalimin sekondar të sëmundjeve kardiovaskulare. Në praktikën e përditshme, ajo shpesh përdoret nga persona me hipertension, diabet ose histori të infarktit të miokardit, me qëllim uljen e rrezikut për ngjarje trombotike.

Në popullatën tonë, ky bari përdoret gjerësisht, por jo gjithmonë me udhëzim të drejtpërdrejtë mjekësor. Disa pacientë e marrin për periudha të gjata duke besuar se “një dozë e ulët nuk bën dëm”, pa e ditur se përdorimi i pa monitoruar mund të shkaktojë dëmtime të mukozës gastrike, gjakderdhje të fshehta ose ndërveprime me barna të tjera si antikoagulantët dhe antiinflamatorët jo steroidë.

Mjekët dhe farmacistët kanë një rol thelbësor në edukimin e pacientëve për përdorimin e duhur të barnave që ndikojnë në sistemin kardiovaskular. Aspirina mund të shpëtojë jetë, por vetëm kur përdoret në momentin dhe mënyrën e duhur, me mbikëqyrje të vazhdueshme klinike dhe respektim të udhëzimeve profesionale.

Përgjegjësia për përdorimin racional të barnave nuk është vetëm individuale, por shoqërore. Një edukim i qëndrueshëm farmakologjik dhe mjekësor mund të reduktojë ndjeshëm përdorimin e pakontrolluar dhe komplikacionet e panevojshme që rrjedhin prej tij.

09/11/2025

KUR BARI BËHET RREZIK VETË MJEKIMI DHE PASOJAT E TIJ

Vetë-mjekimi përfaqëson një problem në rritje në sistemin shëndetësor të Kosovës dhe po shndërrohet në një praktikë të zakonshme në nivel komunitar. Shumë qytetarë marrin barna pa recetë mjekësore, udhëzohen nga përvoja personale, nga familjarët ose nga burime të pasigurta në rrjetet sociale. Në dukje kjo sjellje mund të duket e pafajshme, por në thelb përbën një rrezik të heshtur për shëndetin publik dhe për sigurinë terapeutike të popullatës.

Arsyet që e nxisin këtë fenomen janë të shumëfishta. Qasja e kufizuar në kujdesin parësor, pritjet e gjata për konsultë mjekësore, mungesa e edukimit shëndetësor dhe perceptimi se simptomat e lehta mund të trajtohen pa mbikëqyrje profesionale janë ndër faktorët më të zakonshëm. Për pasojë, barnat përdoren shpesh pa diagnozë të qartë dhe jashtë indikacioneve mjekësore, gjë që rrit ndjeshëm rrezikun për efekte anësore, ndërveprime farmakologjike dhe rezistencë ndaj trajtimeve.

Ndër pasojat më shqetësuese të vetë-mjekimit renditet përdorimi i tepërt i antibiotikëve, i cili po kontribuon në përhapjen e rezistencës bakteriale edhe në Kosovë. Po ashtu, përdorimi i pakontrolluar i barnave analgjezike dhe antipiretike lidhet me rritjen e dëmtimeve hepatike dhe renale, ndërsa përdorimi pa mbikëqyrje i barnave psikotrope po çon në zhvillimin e varësive dhe çrregullimeve të shëndetit mendor.

Në këtë sfond, farmacisti përbën hallkën kryesore të sistemit shëndetësor që mund të ndikojë drejtpërdrejt në parandalimin e vetë-mjekimit. Si profesionist i parë me të cilin qytetari ka kontakt, farmacisti ka përgjegjësi të madhe profesionale dhe etike për të orientuar pacientin drejt përdorimit të sigurt dhe racional të barnave. Ai duhet të informojë, të këshillojë dhe, kur është e nevojshme, ta udhëzojë pacientin drejt vizitës mjekësore. Ndërhyrja e tij profesionale mund të parandalojë abuzimin me barna dhe të reduktojë pasojat e rënda që lidhen me trajtimet e pakontrolluara.

Megjithatë, vetë-mjekimi nuk është vetëm pasojë e sjelljes individuale, por edhe e mangësive institucionale dhe sociale. Ai reflekton mungesën e strategjive të qëndrueshme të edukimit shëndetësor dhe nevojën për një bashkëpunim më të ngushtë ndërmjet institucioneve, profesionistëve dhe komunitetit. Forcimi i rolit të farmacistit, zhvillimi i fushatave sensibilizuese dhe rritja e kontrollit mbi lëshimin e barnave me recetë përbëjnë hapa të domosdoshëm për adresimin e këtij fenomeni.

Vetë-mjekimi duhet të trajtohet si një çështje prioritare e shëndetit publik. Edukimi i popullatës, promovimi i përgjegjësisë profesionale dhe ndërtimi i besimit midis qytetarit dhe sistemit shëndetësor janë themelore për ta parandaluar këtë praktikë. Bari është instrument terapeutik vetëm kur përdoret me dije dhe këshillë profesionale; jashtë këtyre kornizave, ai mund të shndërrohet në burim dëmtimi për individin dhe shoqërinë.

08/11/2025

Rreziqet e abuzimit me Ozempic dhe barnat e ngjashme për humbje peshe

Në muajt e fundit është vërejtur një rritje e ndjeshme e përdorimit të barnave të destinuara për trajtimin e diabetit mellitus të tipit 2, si Ozempic (semaglutide), nga persona që nuk vuajnë nga kjo sëmundje, me qëllim të reduktimit të peshës trupore. Ky trend përbën një shqetësim serioz profesional dhe etik, pasi nënkupton përdorimin e barnave jashtë indikacioneve të miratuara mjekësore.

Semaglutide është agonist i receptorit të GLP-1, i cili vepron duke rritur sekrecionin e insulinës, ngadalësuar zbrazjen gastrike dhe ulur oreksin. Megjithëse këto efekte mund të kontribuojnë në humbje peshe, mekanizmi farmakologjik i këtij bari është kompleks dhe kërkon monitorim të kujdesshëm mjekësor. Përdorimi pa mbikëqyrje profesionale mund të shkaktojë efekte anësore të rënda, përfshirë hipoglikeminë, të përzierat e vazhdueshme, çrregullime të tretjes, dehidrim, humbje të masës muskulare dhe në raste më të rralla, dëmtime pankreatike.

Abuzimi me barnat që ndikojnë në sistemin endokrin e metabolik nuk është thjesht çështje estetike, por rrezik për shëndetin afatgjatë. Humbja e shpejtë e peshës pa indikacion mjekësor shpesh pasohet nga çrregullime hormonale, dobësim i sistemit imunitar dhe rikthim i peshës fillestare sapo ndërpritet bari.

Përdorimi i barnave pa rekomandim mjekësor dhe jashtë udhëzimeve të miratuara nga FDA dhe EMA bie ndesh me parimet themelore të farmacoterapisë dhe etikës mjekësore. Edukimi shëndetësor i popullatës duhet të fokusohet në promovimin e humbjes së peshës përmes mënyrave të sigurta dhe të qëndrueshme, si modifikimi i dietës, aktiviteti fizik dhe këshillimi profesional.

Shëndeti nuk mund të bazohet në moda të përkohshme, por në vendime të informuara dhe të mbështetura në prova shkencore. Kujdesi ndaj trupit kërkon durim, disiplinë dhe mbi të gjitha respekt ndaj mekanizmave natyralë të organizmit.

07/04/2025

7 Prill – Dita Botërore e Shëndetit

Sot, më shumë se kurrë, jemi të thirrur të reflektojmë për vlerën e shëndetit si themel i jetës, mirëqenies dhe zhvillimit të çdo shoqërie. Dita Botërore e Shëndetit nuk është vetëm një datë në kalendar, por një kujtesë e përvitshme për të drejtat, sfidat dhe përgjegjësitë që lidhen me kujdesin shëndetësor për të gjithë.

Qasja e barabartë në shërbime cilësore, forcimi i kujdesit parësor, promovimi i stilit të shëndetshëm të jetesës dhe investimi në sistemet shëndetësore janë elementë thelbësorë për një të ardhme të qëndrueshme.

Në këtë ditë, le të angazhohemi si individë dhe si shoqëri për të ndërtuar një realitet ku shëndeti nuk është privilegj, por e drejtë e garantuar për secilin.

Shëndeti është përgjegjësi e përbashkët dhe mbi të gjitha, është themeli i çdo të mire.

07/08/2024

VIRUSI NILIT -
Virusi i Nilit Perëndimor (West Nile Virus) është një infeksion viral që përhapet kryesisht përmes pickimit të mushkonjave të infektuara. Këtu janë disa pika të rëndësishme që qytetarët duhet të dinë:

Çfarë duhet të dinë qytetarët:
Mënyra e përhapjes: Virusi Nilit përhapet kryesisht përmes pickimit të mushkonjave të infektuara. Njerëzit mund të infektohen gjithashtu përmes transfuzionit të gjakut, transplanteve të organeve, ose nga nënat e infektuara te fëmijët e tyre gjatë shtatzënisë, lindjes, ose përmes qumështit të gjirit, edhe pse këto mënyra janë të rralla.
Përhapja gjeografike: Virusi është i pranishëm në shumë vende të botës, përfshirë Evropën, Amerikën e Veriut dhe disa pjesë të Azisë dhe Afrikës.

Simptomat:
Virusi i Nilit Perëndimor (West Nile Virus)është një infeksion viral që përhapet kryesisht përmes pickimit të mushkonjave të infektuara. Këtu janë disa pika të rëndësishme që qytetarët duhet të dinë:

Çfarë duhet të dinë qytetarët:
Mënyra e përhapjes: Virusi Nilit përhapet kryesisht përmes pickimit të mushkonjave të infektuara. Njerëzit mund të infektohen gjithashtu përmes transfuzionit të gjakut, transplanteve të organeve, ose nga nënat e infektuara te fëmijët e tyre gjatë shtatzënisë, lindjes, ose përmes qumështit të gjirit, edhe pse këto mënyra janë të rralla.
Përhapja gjeografike: Virusi është i pranishëm në shumë vende të botës, përfshirë Evropën, Amerikën e Veriut dhe disa pjesë të Azisë dhe Afrikës.

Simptomat
Asimptomatik:Shumica e njerëzve të infektuar (rreth 80%) nuk zhvillojnë simptoma.
Forma e lehtë:Rreth 20% e të infektuarve mund të zhvillojnë simptoma të ngjashme me gripin si ethe, dhimbje koke, dhimbje muskulore, dhimbje të kyçeve, të përziera, të vjella dhe ndonjëherë skuqje të lëkurës. Këto simptoma zakonisht zgjasin nga disa ditë deri në disa javë.

Forma e rëndë (neuroinvazive):Më pak se 1% e të infektuarve zhvillojnë forma të rënda të sëmundjes, të tilla si encefaliti (inflamacion i trurit) ose meningjiti (inflamacion i membranave që mbulojnë trurin dhe palcën kurrizore). Simptomat mund të përfshijnë ethe të larta, dhimbje koke të forta, ngurtësi të qafës, dobësi muskulore, konvulsione, konfuzion dhe, në raste të rënda, koma.

Kush janë më të rrezikuarit:
Mosha:Të moshuarit (mbi 60 vjeç) dhe ata me sistem imunitar të dobësuar janë më të rrezikuar për të zhvilluar forma të rënda të sëmundjes.
-Gjendjet shëndetësore: Njerëzit me sëmundje kronike si diabeti, hipertensioni, ose sëmundjet e zemrës kanë një rrezik më të lartë për komplikime.

Trajtimi :
Forma e lehtë:Nuk ka një trajtim specifik për virusin e Nilit Perëndimor. Trajtimi për formën e lehtë përfshin pushimin, përdorimin e lëngjeve dhe medikamenteve për të ulur ethet dhe dhimbjet.
orma e rëndë:Pacientët me forma të rënda të sëmundjes mund të kërkojnë hospitalizim, ku ata marrin trajtim mbështetës, si intravenozë, medikamente për menaxhimin e dhimbjes dhe mbështetje respiratore, nëse është e nevojshme.

Trajtimi për fëmijët:
Simptoma të lehta:Si tek të rriturit, fëmijët me simptoma të lehta duhet të pushojnë dhe të marrin lëngje. Paracetamoli mund të përdoret për të ulur ethet dhe dhimbjet.
-Simptoma të rënda: Fëmijët me simptoma të rënda duhet të trajtohen në spital, me mbështetje intensive sipas nevojës.

Parandalimi:
Parandalimi i pickimeve: Përdorni repelente për mushkonjat, vishni rroba që mbulojnë trupin dhe qëndroni brenda në periudhat e aktivitetit të mushkonjave, sidomos në mbrëmje dhe herët në mëngjes.

-Eliminimi i vendndodhjeve të shumimit të mushkonjave: Largoni ujin e qëndrueshëm nga zonat përreth shtëpisë suaj.

Informimi i qytetarëve dhe marrja e masave parandaluese janë thelbësore për të reduktuar rrezikun e infektimit me virusin e Nilit Perëndimor.simptomatik:Shumica e njerëzve të infektuar (rreth 80%) nuk zhvillojnë simptoma.
Forma e lehtë:Rreth 20% e të infektuarve mund të zhvillojnë simptoma të ngjashme me gripin si ethe, dhimbje koke, dhimbje muskulore, dhimbje të kyçeve, të përziera, të vjella dhe ndonjëherë skuqje të lëkurës. Këto simptoma zakonisht zgjasin nga disa ditë deri në disa javë.
Forma e rëndë (neuroinvazive):Më pak se 1% e të infektuarve zhvillojnë forma të rënda të sëmundjes, të tilla si encefaliti (inflamacion i trurit) ose meningjiti (inflamacion i membranave që mbulojnë trurin dhe palcën kurrizore). Simptomat mund të përfshijnë ethe të larta, dhimbje koke të forta, ngurtësi të qafës, dobësi muskulore, konvulsione, konfuzion dhe, në raste të rënda, koma.

Moshat e rrezikuara :
Mosha:Të moshuarit (mbi 60 vjeç) dhe ata me sistem imunitar të dobësuar janë më të rrezikuar për të zhvilluar forma të rënda të sëmundjes.

Gjendjet shëndetësore: Njerëzit me sëmundje kronike si diabeti, hipertensioni, ose sëmundjet e zemrës kanë një rrezik më të lartë për komplikime.

Trajtimi:
Forma e lehtë:Nuk ka një trajtim specifik për virusin e Nilit Perëndimor. Trajtimi për formën e lehtë përfshin pushimin, përdorimin e lëngjeve dhe medikamenteve për të ulur ethet dhe dhimbjet.

Forma e rëndë:Pacientët me forma të rënda të sëmundjes mund të kërkojnë hospitalizim, ku ata marrin trajtim mbështetës, si intravenozë, medikamente për menaxhimin e dhimbjes dhe mbështetje respiratore, nëse është e nevojshme.

Trajtimi për fëmijët :
Simptoma të lehta:Si tek të rriturit, fëmijët me simptoma të lehta duhet të pushojnë dhe të marrin lëngje. Paracetamoli mund të përdoret për të ulur ethet dhe dhimbjet.

Simptoma të rënda: Fëmijët me simptoma të rënda duhet të trajtohen në spital, me mbështetje intensive sipas nevojës.

Parandalimi :
Parandalimi i pickimeve: Përdorni repelente për mushkonjat, vishni rroba që mbulojnë trupin dhe qëndroni brenda në periudhat e aktivitetit të mushkonjave, sidomos në mbrëmje dhe herët në mëngjes.

Eliminimi i vendndodhjeve të shumimit të mushkonjave: Largoni ujin e qëndrueshëm nga zonat përreth shtëpisë suaj.

19/05/2024

ROLI DHE RËNDËSIA E PROBIOTIKËVE

Probiotikët janë mikroorganizma të gjallë që ofrojnë përfitime shëndetësore kur merren në sasi të përshtatshme. Roli dhe rëndësia e tyre në shëndetin e njeriut është shumëdimensionale dhe përfshinë:

1. Përmirësimi i shëndetit të zorrëve : Probiotikët ndihmojnë në ruajtjen e një balancë të shëndetshme të bakterieve në traktin gastrointestinal, duke parandaluar mbizotërimin e mikroorganizmave të dëmshëm që mund të shkaktojnë infeksione dhe sëmundje.

2. Përforcimi i sistemit imunitar : Ata stimulojnë prodhimin e antitrupave dhe rrisin aktivitetin e qelizave imune, duke përmirësuar përgjigjen imunitare ndaj infeksioneve.

3. Parandalimi dhe trajtimi i diarresë : Probiotikët janë efektivë në parandalimin dhe trajtimin e diarresë, veçanërisht asaj të shkaktuar nga antibiotikët dhe infeksionet virale.

4. Reduktimi i simptomave të sëmundjeve inflamatore të zorrëve
: Ata mund të ndihmojnë në menaxhimin e sëmundjeve si koliti ulcerativ dhe sëmundja e Crohn-it duke ulur inflamacionin dhe përmirësuar barrierën mukozale të zorrëve.

5. Shëndeti i lëkurës : Disa studime sugjerojnë që probiotikët mund të ndihmojnë në trajtimin e sëmundjeve të lëkurës si ekzema dhe akne, duke reduktuar inflamacionin dhe duke përmirësuar ekuilibrin e mikrobiomës së lëkurës.

6. Menaxhimi i peshës dhe metabolizmit : Probiotikët mund të ndihmojnë në rregullimin e metabolizmit të yndyrave dhe glukozës, duke ndihmuar në menaxhimin e peshës dhe parandalimin e obezitetit dhe diabetit.

7. Përmirësimi i shëndetit mendor : Ekziston një lidhje mes shëndetit të zorrëve dhe trurit (aksin zorrë-tru), dhe probiotikët mund të ndikojnë pozitivisht në humor dhe funksionin kognitiv, duke reduktuar simptomat e ankthit dhe depresionit.

Burimet natyrale të probiotikëve përfshijnë ushqime të fermentuara si kosi, kefiri, lakra turshi, kimchi dhe miso. Probiotikët gjithashtu janë të disponueshëm si suplemente dietike.

ROLI I PROBIOTIKËVE TE FEMIJËT

Probiotikët luajnë një rol të rëndësishëm në shëndetin e fëmijëve, duke ofruar disa përfitime të veçanta për shëndetin dhe mirëqenien e tyre. Disa nga rëndësitë kryesore të probiotikëve te fëmijët përfshijnë:

1. Mbështetja e sistemit imunitar
: Probiotikët ndihmojnë në forcimin e sistemit imunitar të fëmijëve, duke rritur prodhimin e antitrupave dhe duke përmirësuar përgjigjen imunitare ndaj infeksioneve. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për fëmijët, të cilët janë më të ndjeshëm ndaj infeksioneve dhe sëmundjeve.

2. Parandalimi dhe trajtimi i diarresë : Probiotikët janë efektivë në parandalimin dhe trajtimin e diarresë te fëmijët, veçanërisht asaj të shkaktuar nga përdorimi i antibiotikëve dhe infeksionet virale. Ata ndihmojnë në rikuperimin më të shpejtë të mikrobiomës intestinale pas trajtimeve me antibiotikë.

3. Reduktimi i simptomave të kolikës : Disa studime sugjerojnë që probiotikët mund të ndihmojnë në reduktimin e simptomave të kolikës tek foshnjat, duke përmirësuar tretjen dhe duke reduktuar gazrat dhe shqetësimin abdominal.

4. Menaxhimi i alergjive dhe ekzemës : Probiotikët mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut të zhvillimit të alergjive dhe ekzemës tek fëmijët, duke moduluar sistemin imunitar dhe reduktuar inflamacionin.

5. Përmirësimi i tretjes : Ata ndihmojnë në përmirësimin e tretjes dhe absorbimit të lëndëve ushqyese, duke ndihmuar fëmijët të marrin maksimumin nga dieta e tyre dhe të ruajnë një rritje dhe zhvillim të shëndetshëm.

6. Parandalimi i infeksioneve të traktit respirator : Probiotikët mund të ndihmojnë në uljen e incidencës së infeksioneve të traktit respirator, si ftohjet dhe gripi, duke forcuar sistemin imunitar.

7. Shëndeti mendor dhe zhvillimi kognitiv: Disa kërkime sugjerojnë se probiotikët mund të kenë një ndikim pozitiv në shëndetin mendor dhe zhvillimin kognitiv të fëmijëve, duke përmirësuar humorin dhe funksionin e trurit.

Rëndësia e tyre tek përsonat e moshuar :

Probiotikët mund të kenë një ndikim pozitiv te personat me sëmundje kronike, duke ndihmuar në menaxhimin e simptomave dhe përmirësimin e cilësisë së jetës. Disa nga përfitimet kryesore përfshijnë:

1. Sëmundjet inflamatore të zorrëve (IBD) : Për pacientët me kolit ulçerativ dhe sëmundjen e Crohn-it, probiotikët mund të ndihmojnë në reduktimin e inflamacionit dhe përmirësimin e funksionit të barrierës mukozale të zorrëve. Kjo mund të rezultojë në uljen e frekuencës dhe ashpërsisë së simptomave.

2. Sindromi i zorrës së irrituar (IBS) : Probiotikët mund të ndihmojnë në balancimin e mikrobiomës së zorrëve, duke ulur simptomat e fryrjes, dhimbjeve abdominale dhe problemeve të tretjes të lidhura me IBS.

3. Diabeti dhe sindromi metabolik : Disa studime sugjerojnë se probiotikët mund të ndihmojnë në përmirësimin e ndjeshmërisë ndaj insulinës dhe rregullimin e niveleve të glukozës në gjak. Ata gjithashtu mund të ndihmojnë në uljen e inflamacionit kronik që shoqëron këto sëmundje.

4. Sëmundjet kardiovaskulare: Probiotikët mund të ndihmojnë në uljen e niveleve të kolesterolit dhe tensionit të gjakut, duke kontribuar në përmirësimin e shëndetit kardiovaskular. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat me sëmundje të zemrës dhe hipertension.

5. Alergjitë dhe astma : Probiotikët mund të ndihmojnë në rregullimin e përgjigjes imunitare dhe reduktimin e simptomave të alergjive dhe astmës. Kjo është e rëndësishme për pacientët që vuajnë nga inflamacioni kronik i rrugëve të frymëmarrjes.

6. Obeziteti : Duke ndihmuar në rregullimin e metabolizmit të yndyrave dhe glukozës, probiotikët mund të ndihmojnë në menaxhimin e peshës trupore dhe reduktimin e rrezikut të komplikacioneve të lidhura me obezitetin.

7. Sëmundjet autoimune : Për disa sëmundje autoimune, probiotikët mund të ndihmojnë në modulimin e sistemit imunitar dhe reduktimin e inflamacionit, duke lehtësuar simptomat dhe përmirësuar cilësinë e jetës së pacientëve.

8. Shëndeti mendor : Ekziston një lidhje mes shëndetit të zorrëve dhe trurit (aksin zorrë-tru). Probiotikët mund të ndikojnë pozitivisht në humor dhe funksionin kognitiv, duke reduktuar simptomat e ankthit dhe depresionit, të cilat shpesh shoqërojnë sëmundjet kronike.

Konsiderata për përdorimin e probiotikëve përfshin zgjedhjen e llojit të duhur të probiotikut dhe dozimin e përshtatshëm, që mund të ndryshojnë në varësi të gjendjes specifike shëndetësore. Konsultimi me një profesionist të shëndetit është i domosdoshëm për të siguruar që përdorimi i probiotikëve është i sigurt dhe efektiv për gjendjen e veçantë të pacientit.

13/04/2024

VITAMINAT A, E, D, REDUKTOJNE CRREGULLIMET RESPIRATORE

Marrja e vitaminave A, E dhe D mund të lidhet me një reduktim të çrregullimeve respiratore. Këtë e ka thënë një studim vëzhgues i botuar në "BMJ Nutrition Prevention & Health", sipas të cilit lidhja u gjet me marrjen e vitaminave A dhe E nëpërmjet dietës dhe suplementeve dhe me vitaminën D vetëm nga suplementet. Rezultatet janë fryt i një analize të të dhënave nga pjesëmarrësit në Programin Kombëtar të Ushqimit dhe Ushqimit Rolling 2008-2016, një sondazh që mbledh çdo vit informacion mbi ushqimin dhe pijet e konsumuara nga rreth 1.000 njerëz të zgjedhur rastësisht, që jetojnë familjarisht në Britaninë e Madhe.
Studiuesit morën në konsideratë marrjen e vitaminave vetëm nga dieta (ekspozimi i vazhdueshëm) dhe nga dieta e suplementet (ekspozimi binar), duke i përshtatur sipas disa faktorëve ngatërrues. Në studim u përfshinë 6,115 të rritur të moshës 19 e lart. Nuk ka qenë e mundur të përcaktohet lidhja mes suplementeve të vitaminës C, pasi asnjë pjesëmarrës me probleme të frymëmarrjes nuk i mori ato. Nga ana tjetër, marrja e vitaminave A dhe E nga dieta dhe suplementet është lidhur me një prevalencë më të ulët të çrregullimeve; një lidhje u gjet gjithashtu me marrjen e vitaminës D nga suplementet, por jo nga dieta.
Ky zbulim shton debatin shkencor në lidhje me këtë vitaminë, që është e ulët në rreth gjysmën e popullatës së përgjithshme në Britaninë e Madhe, ku 30% e njerëzve të moshës 65 vjeç e lart nuk arrijnë marrjen e rekomanduar të nutrientëve. "Gjetjet tona janë koherente me hipotezën se suplementimi është thelbësor për ruajtjen e statusit të duhur të vitaminës D dhe potencialisht tregon se vetëm marrja e vitaminës D nga dieta, nuk mund të ndihmojë në mbajtjen e tij", shkruajnë autorët. Duhet theksuar se problemet respiratore përfshinin kushte infektive dhe jo infektive (të tilla si astma, ftohjet, sëmundja pulmonare obstruktive kronike), që, së bashku me faktorë të tjerë, kufizuan përgjithësimin e rezultateve. Për më tepër, nuk duhet të nxirren përfundime në lidhje me pandeminë aktuale Covid-19.
Një kufizim tjetër është numri i vogël i problemeve të frymëmarrjes, të cilat u vetëraportuan. Për autorët, janë të nevojshme hulumtime për të vlerësuar implikimet në kontekstin e pandemisë aktuale, duke përdorur të dhëna nga grupet gjatësore. "Studimi ynë gjithashtu thekson nevojën për mbledhjen e mëtejshme të të dhënave mbi çrregullimet nutricionale dhe respiratore, duke mbuluar zona më të mëdha gjeografike dhe grupe me rrezik të lartë, përfshirë një fokus mbi etni të tjera", përfundojnë ata.

09/03/2024

19/06/2023

Nivelet e vitaminës D ndikojnë në përgjigjen ndaj imunoterapisë

Një studim i publikuar në "Cancer" tregon se për pacientët me kancer të avancuar të lëkurës që trajtohen me inhibitorë të checkpoint-it imunitar, është e rëndësishme që vitamina D të jetë në nivele normale.

"Vitamina D ka shumë efekte në organizëm, ndër to është edhe rregullimi i sistemit imunitar. Për të kuptuar nëse nivelet e vitaminës D mund të ndikojnë në efektivitetin e inhibitorëve të checkpoint-it imunitar, ne analizuam gjakun e 200 pacientëve me melanomë të avancuar si para ashtu edhe çdo 12 javë gjatë trajtimit me imunoterapi", shpjegon autori kryesor i studimit Lukasz Galus nga Universiteti i Shkencave Mjekësore të Poznanit në Poloni.

Studiuesit morën shkas nga literatura ekzistuese, sipas së cilës mekanizmi i mundshëm i ndikimit të vitaminës D në efikasitetin e terapisë ka shumë mundësi të lidhet me sasinë dhe aktivitetin e limfociteve infiltruese të tumorit. Edhe pse, ekzistojnë disa të dhëna që tregojnë efektin e vitaminës D në qelizat që rregullojnë aktivitetin e limfociteve CD8.

Ekipi hulumtues vëzhgoi një shkallë të favorshme përgjigjeje ndaj inhibitorëve të checkpoint-it imunitar në 56.0% të pacientëve në grupin me nivele normale të vitaminës D ose me nivele normale të arritura nëpërmjet integrimit të vitaminës D, krahasuar me 36.2% në grupin me nivele të ulëta të vitaminës D pa integrim.

U vune re gjithashtu dallime midis grupeve për mbijetesën pa progresion, e cila ishte 11.25 muaj te pacientët me nivele normale të vitaminës D dhe 5.75 muaj te të tjerët. Autorët theksojnë se vitamina D në vetvete nuk është një medikament antikancerogjen, por se rezultatet e tyre mbështesin faktin se vlerat normale të kësaj vitamine janë të nevojshme për funksionimin e duhur të sistemit imunitar, dhe për rrjedhojë për reagimin imunitar që ndikojnë medikamentet antikancerogjene si inhibitorët të checkpoint-it imunitar.

"Sipas mendimit tonë, pas një konfirmimi të nevojshëm të rezultateve tona me një studim me përzgjedhje rastësore, vlerësimi i niveleve të vitaminës D dhe integrimi i saj mund të konsiderohen variabla të rëndësishëm për menaxhimin e melanomës", përfundojnë studiuesit.