10/03/2026
٭ معلومات مختصر راجع به،التهاب حلقوم یا فارنجیتس :
* Short Information About Pharyngitis.
٭ معلومات مختصر راجع به،التهاب حلقوم یا فارنجیتس :
Pharyngitis is inflammation of the pharynx, which is in the back of the throat. It's most often referred to simply as “sore throat.” Pharyngitis can also cause scratchiness in the throat and difficulty swallowing.
٭ معلومات مختصر راجع به،التهاب حلقوم یا فارنجیتس :
فارنجیتس(Pharyngitis) به التهاب وانتان ناحیه حلق،گلو و تانسل ها یا(لوزه ها) فارنجیتس گفته میشود.
٭ بلعوم یا حلق گلو را میتوان به سه قسمت :
۱ - نازوفارینکس Nasopharynx که در خلف حفره بینی قرار گرفته است.
۲ - اوروفارینکس Oro Pharynx که در انتهای حفره دهان واقع شده است.
۳ - هایپوفارینکس Hypopharynx که ادامه حلق به طرف پایین تا ابتدای مری است تقسیم میشود.
نازوفارینکس و اوروفارینکس چون ابتدای ورودبه سیستم هضمی وتنفسی را تشکیل میدهند لازم است دارای میکانیزم های دفاعی کافی دربرابر ورود عوامل مرضی زا باشند. تراکم حجرات لمفاوی و حجرات ایمنی یا دفاعی در این مناطق ارگان های جداگانه یی راتشکیل داده اند که مسئوولیت آنها دفاع از تهاجم عوامل مرضی زا است.
درخلف نازوفارینکس لوزه سوم(آدینویید Adenoids) قرار گرفته که دراطفال زیر ۵ سال در اثر انتانات مکرر سیستم تنفسی علوی یا فوقانی میتواند بزرگ شده سبب انسداد نسبی نازو فارینکس شود. دراین موارد تنفس کودک مشکل شده و بخصوص درشب، هنگام خواب، با صدا همراه است.
گرفتگی مداوم بینی،صدای بینی یا بندش آن، برجسته شدن گونه ها وضخیم شدن سقف دهان از دیگر علایم هیپرپلازیا آدنوئید Adenoid(لوزه سوم)محسوب میشود. درناحیه اوروفارینکس یابه اصطلاح عادی حلق دولوزه در طرفین قرار دارند که هرگاه انتانی درآنها ایجاد شود. بزرگی(تورم)، سرخی، درد و گاهی تشکیل چرک Exodate(اگزودات) را به دنبال دارد. انتان لوزه ها را تانسیلیتس(Tonsillitis) مینامند.
انتان حلق فارنجیتس وانتان حلق توام با لوزه ها را تانسیلو فارنژیتس (Tonsillo Pharyngitis) مینامند. گرچه عوامل مرضی در هرسه دسته مشابه هستند و عوارض و نتیجه مرضی نیز تفاوت چندانی ندارد ولی لازم است، تشخیص انتان حلق به تفکیک موارد فوق بیان شود.
۱ - علایم کلینیکی Clinical Features :
عمده ترین علامت کلینیکی انتان حلق درد است. در موارد خفیف یا اولیه مرض درد در حین بلع وجود دارد ولی با گذشت مرض و درموارد شدیدتر درد بطور مداوم وجود دارد گرچه باز درحین بلع تشدید میشود. گاه بلع دردناک (Odynophagia) به حدی شدید است. که فرد مصاب از فروبردن آب دهان نیز خودداری میکند و در نتیجه ترشحات بزاق در دهان زیاد میشود. وگاه از دهان جاری است. ( سیالواوریا، Sialorrhea).
تب دراکثر موارد وجود دارد. درجه تب براساس عامل مرض زا متغیر است. درانتانات ویروسی بجز از Adenoviuses ادینو ویروس ها تب خفیف و قابل تحمل است و در موارد انتان استرپتوکوکی Streptococcal بخصوص دراطفال تب گاه تا ۴۰ درجه سانتی گراد نیز میرسد. بلع درد ناک یا Odynophagia
اودینوفاژیا که درفوق توضیح داده شد.
درمعاینه کلینیکی سرخی حلق و لوزه ها شایعترین یافته ایست که جلب توجه میکند. اگر اریتما یا سرخی محدود به لوزه ها باشد. وسایر نقاط حلق مصاب نباشد. اصطلاح تانسیلیتس Tonsillitis یاالتهاب تانسل هاگفته میشود. و اگر نسج حلق نیز مصاب باشد اصطلاح را Tonsillo Pharyngitis تانسیلو فارنجیتس گفته میشود.
موجودیت Exodate اگزودات یا افرازات بالای لوزه ها یا حلق که دراین مورد اصطلاح Exudative Pharyngitis گفته میشود. دراکثر موارد اگزودات محدود به لوزه است و گاه از حدود لوزه فراتر میرود و Anterior Pillar پیلار قدامی،وخلفی ویا زبان کوچک (Uvula اوولا) را نیز مصاب میکند.(مثل دیفتریا Diphteria).
گاه از مشاهده ماهیت و رنگ اگزودات میتوان عامل مرضی را حدس زد. اگزودات متراکم، غلیظ،خاکستری کثیف که به سختی به لوزه ها چسبیده است بخصوص اگر در لوزه ها نیز دیده شود بیانگر انتان دیفتری است. اگزودات ناشی از استرپتوکوک بیتاهیمولیتیک دسته A عموماً کریمی رنگ است و محدود به لوزه باقی میماند.
گاه ماهیت Follicular فولیکولار دارد یعنی محدود به کریپت های لوزه(حفرات لوزه)باقی میماند وسایر نقاط لوزه به رنگ سرخ التهاب دیده میشود. نوع Follicular Exudative Pharyngitis آدینوویروس هرپس سیمپلکس میتوانند اگزودات بالای لوزه ها ایجاد کنند. در مورد آدینوویروس ها اگزودات مشابه استرپتوکوک هااست. ولی در هرپس شروع مرضی زا با وزیکول (ابله یا تاول های کوچک حاوی مایع) است. که پس از باز شدن وزیکول اگزودات ملایم بالای لوزه ها پدید میآید.
آدینوپاتی Adenophathy یابزرگی غدد لمفاوی درگلودردی تفیحی یا چرک دار شایع است. دراکثر موارد انتان نوع استرپتو کوکی لمف ادینوپاتی محدود به قسمت تحت فکی یا زیر الاشه (Submandibular) میباشد. وعموماً در لمس دردناک است. درانتان هرپس نیز چنین است ولی در انتانات ناشی از EBV لمف ادینوپاتی عموماً درخلف گردن مشاهده میشود و دردناک نیست.
انتان EBV (Epstein Barr Virus) میتواند اگزودات بالای لوزه ها ایجاد کند و بندرت ممکن است این اگزودات بالای لوزه ها نیز دیده شود.
* EBV= Epstein,Barr Virus
۲ - اسباب یاعوامل مرضی زا (Etiologic) :
استرپتوکوک بیتاهیمولایتیک گروپ A یا استرپتوکوک تقیحی یا پایوجن( Streptococcus Pyogenes) به تنهایی مسئوول حدود ۳۰٪ از عوامل ایجاد کننده گلودردی ها محسوب میشود. گلودردی شدید، تب، درد بدن، ضعف و بیحالی، اگزودات بالای لوزه ها(بین ۵۰٪ تا ۷۰٪)ولمف ادینو پاتی تحت الفکی ازعلایم کلینیکی این انتان محسوب می شود. تشخیص این عامل حایز اهمیت است. چون درصورت عدم تداوی کافی یا موفق سبب عوارضی به علت تحریک سیستم ایمنی میشود.
آنتی جن دیوارحجروی این میکروب با آنتی جن های خودی وال یا دریچه های قلب، مفاصل یا گلومیرول های کلیه ها مشابهت دارد. و دفاع هومورال(تشکیل آنتی بادی) توسط لمفوسیت های B - Cell سبب ایجاد عوارضی مانند: کاردیتس و وپان واردیتس (Pancarditis) که به روماتیزم قلبی معروف است.
تورم مفاصل(Arthritis) که به تب روماتیزمی حاد یا (Acute Rheumatic Fever)نامیده میشود. وبه مصابیت کلیوی (Nephritis) منجر میشود. این عوارض خطیر وطولانی مدت هستند و صدمات جبران ناپذیری رابه فرد مصاب تحمیل میکنند. لذا شایسته است فارنجیتس استرپتوکوکی با وسواس تشخیص داده شده و تداوی شود.
۳ - دیفتری (Corynebacterium Diphteriae) :
گرچه با انجام دادن واکسینشن همگانی علیه دیفتری این مرض درشرف ریشه کنی است. بعضی موارد یگان واقعه مرض دیده میشود. تب دراین مرض شدید نیست ولی بعلت ترشح سم یا توکسین مریض شدیداً بدحال است. کودکان عمده ترین دسته سنی مصاب هستند.
درمعاینه نمودن گلواگزودات خاکستری غلیظ که از لوزه ها به لوزه کوچک وحتی به پشت حلق وناحیه نازوفارینکس نیز کشیده شده است دیده میشود. بلع دشوار سبب امتناع کودک ازغذا خوردن یا حتی فروبردن آب دهان میشود.
و سیالوریا Sialorrhea بطور شایع دیده میشود. مشخصه اگزودات دیفتری این است که تلاش برای کندن غشاء سفت لوزه سبب ایجاد خون ریزی از سطح لوزه ها میشود. اگزودات مجموعه یی ازمیکروب های کشته شده، حجرات دفاعی یا ایمنی مخدوش شده، ترشحات پلاسما و حجرات اپیتلیال لوزه ها هستند که بطورعمیق با انساج لوزه ممزوج شده اند. تشخیص این انتان نیز حائز اهمیت بسیار است. چون درصورت عدم تداوی سم میکروب بالای قلب تاثیر گذاشته سبب مرگ میشود.
گاه وسعت اگزودات در اوروفارینکس یا نازوفارینکس سبب انسداد تنفسی شده خفگی کودک را بدنبال دارد. این مرض یک واقعه عاجل طبی محسوب میشود. و باید علاوه بر اقدامات سریع جهت تایید تشخیص تداوی را نیز بصورت همزمان شروع کرد. ( تزریق آنتی توکسین و آنتی بیوتیک) در بحث تداوی دراین مورد بیشتر شرح داده خواهد شد.
۴ - کورینا باکتریوم هیمولایتیکوم (Corynebacterium Haemolyticum ) :
از نظر باکتریولوژی شبیه دیفتری است. ولی فاقد تولید اگزو توکسین کشنده آن است. این مرض اگزوداتی شبیه استرپتو کوک ها ایجاد میکند. که ممکن است به ندرت از حدود لوزه ها فراتر رود، تب ملایم است، علایم عمومی مانند درد بدن توکسی سیتی Toxicity لرزه و لیکوسیتوزس معمولاً دیده نمیشود. مشخصه انتان با این میکروب ایجاد ضایعات جلدی بصورت راش(Rash) در تنه ودست ها وپا است که رویت این ضایعات دوکتور را به موجودیت این عامل مرضی زا هدایت میکند. تشخیص مستلزم جداکردن میکروب از سطح لوزه است که محیط مخصوص کشت کورینا باکتریوم را لازم دارد.
۵ - گنوکوک ها (Neisseria Gonorrhea) :
دسته نیسریاها عموماً درسیستم بولی تناسلی مرض راایجاد میکنند ولی ممکن است. درحلق نیز Conalize یا کولونایزی شوند. و بصورت کومانسال Commensal Bacteria وجود داشته باشند. انتان حاد نایسریا گونوریا میتواند تانسیلیتس یا فارنجیتس شبیه استرپتوکوک ایجاد کند.
موجودیت اگزودات نادر است. و عموماً درمعاینه اریتما یا سرخی و تورم لوزه ها دیده میشود. علایم سیستمیک ملایم هستند. تب، میالژیا، سردردی، بلع دردناک در اکثر موارد دیده میشود. این میکروب عارضه خاصی ایجاد نمیکند ولی از نظر اپیدیمیولوژیک حائز اهمیت است. این انتان اکثراً در جوان های فعال از نظر جنسی دیده میشود.
۶ - آدینوویروس ها Adenoviruses :
همانطور که ذکرشد جزء معدود ویروس هایی است. که میتواند اگزودات بالای لوزه ها ایجاد کنند. تورم و اریتما یا سرخی لوزه ها،علایم سیستمیک ملایم و لمف ادینوپاتی تحت الفکی یا زیر الاشه و زنجیره قدامی گردن در اکثر مبتلایان دیده میشود.
از خصایص این انتان میتوان مصابیت همزمان چشم ها به صورت تورم ملتحمه (Conjunctivitis) را نام برد. موجود بودن کونجنکتیویتس یا با احتمال کمتر راش جلدی دوکتور را به تشخیص این انتان رهنمایی میکند.
۷ - هرپس سیمپلکس Herpes Simplex یا ویروس تب خال.
عموماً تایپ ۱ و ندرتاً تایپ ۲ میتواند حفره دهان و فارینکس یا بلعوم را مصاب کند.
کوکساکی ویروس Coxsackievirus نیز علاوه برضایعات جلدی میتواند حفره دهان را مصاب کند وضایعات مخاطی (Enantem) شبیه هرپس ایجاد کند. تفاوت این دو در این است که هرپس معمولاً قسمت قدام (جلوی) دهان را مصاب میکند و گاه فارنجیتس ایجاد میکند ولی کوکساکی A قسمت خلف یا (عقب) وسقف دهان را مصاب کرده و عموماً بالای مخاط دهان ضایعات مخاطی سفید کریم رنگ به اندازه ۱ - ۲ میلی متر ایجاد کند.
همانطور که شرح داده شد در انتان هرپسی شروع انتان بشکل Vesicule وزیکول است که بعد(ظرف ۲الی ۳ روز) ابله یا تاول ها باز شده ترشحات توام با دبری های ناشی از انتان شمایی شبیه اگزودات بالای فارینکس یا لوزه ایجاد میکند. عارضه خاصی بدنبال انتان با این ویروس ها وجود ندارد. و مرض عموماً خود محدود شونده است. گرچه در زمان مرض درد شدید در حفره دهان کودک را آزار میدهد و خوردن غذا با دشواری همراه است.
۸ - اپشتین وار ویروس (EBV) و سایتومیگالو ویروس (CMV).
* CMV = Cyto Mega Virus
* EBV = Epstein,Barr Virus
این دو ویروس جزء DNA - Viruses هستند. وعلیرغم قدرت مرضی پایین در کودکان میتوانند فارنجیتس های طول کشنده و شدید ایجاد کنند. CMV سیستم ریتیکولو اندوتلیال مانند طحال یاکبد را بیشتر مصاب میکند. و مصابیت لوزه ها و غدوات لمفاوی گردن بیشتر با EBV دیده میشود. این ویروس میتواند اگزودات کاملاً مشابه استرپتو کوک ها بالای لوزه ها ایجاد کند. اگزودات ملایم به رنگ Cream که گاه خارج از حدود لوزه ها نیز مشاهده میشود.
ازمشخصات انتان با این ویروس برجسته شدن غدوات لمفاوی ناحیه گردن بخصوص درنواحی خلف گردن ونیز طول کشیدن مرض وعدم پاسخ مناسب به تزریق پنی سیلین یا تجویز سایر آنتی بیوتیک ها است.
ازدیگر خصوصیات انتان با این ویروس ها(بخصوص CMV) ایجاد راش های جلدی بالای تنه و دست ها وپاها یکی دوروز بعد از تجویز آمپی سیلین یا آموکسی سیلین است. تغیراتی که در خون محیطی ایجاد میکند (لمفوسیتوزس ولمفوسیت آتی پیک Atypic بیش از ۱۰٪) وتولید آنتی بادی تست منوسپات( Monospot Test) دوکتور را در تشخیص قطعی کمک میکند. گاه همزمان با این ویروس باکتری های پاتوجن نیز جدا میشوند. مانند استرپتوکوک یا کورینا باکتریوم.
اینکه آیا این باکتری ها بطور توام مرضی نیز دارند یا خیر مورد تردید است ولذا برخی دوکتوران اعتقاد دارند در صورت جدا سازی باکتری پاتوجن آنتی بیوتیک مناسب نیز تجویز شود. بطورکلی انتان EBV خود محدود شونده است. وبدون عارضه خاصی خوب میشود. به ندرت اگزودات وسیع، تورم شدید مخاط حلق ویا بزرگی غدوات لمفاوی گردن سبب ایجاد انسداد نسبی شده به مریض حالت نفس تنگی یا خفگی دست میدهد.
۹ - ایدزس HIV Infection :
خود ویروس HIV در جریان مرضی خود در مرحله Acute Retroviral Syndrome میتواند فارنجیتس ایجاد کند. لمف ادینوپاتی گردن معمولاً دیده میشود. علایم سیستمیک وجود دارند وضعف جسمی نیزچشمگیر است. ولی اگزودات بالای لوزه تشکیل نمیشود. تشخیص این انتان با تابلوی ذکر شده بسیار دشوار است. و ظن قوی دوکتور بعداز مصاحبه کامل معاینه فزیکی دقیق و درخواست تست های لابراتواری یا آزمایشگاهی مناسب(P24)میتواند دوکتور رابه تشخیص برساند.
۱۰ - فنگس ها یا قارچ ها و بخصوص Candidias کاندیداها در مریضان دچار نقص سیستم ایمنی میتوانند لوزه ها را مصاب کنند. درمریضان دیابتیبک،یا مصاب به مرض شکر و مبتلأ به سرطان، مریضان تحت تداوی با کیموتراپی ومبتلایان به ایدز ممکن است کاندیداها بصورت مرضی در دهان وحلق انتان ایجاد کرده لکه های سفیدرنگ پنبه یی شکل بالای مخاط دهان و لوزه ها ایجاد کند. ضایعه عموماً با درد شدید همراه نیست و اریتما یا سرخی مخاط دهان و لوزه ها بطور شایع دیده میشود. سایر فنگس ها یاقارچ های سیستمیک مانند Coccidioidomycosis کوکسیدیومایکوزیس، Coccidioidomycosis کوکسیدیو نوکاردیا، Coccidioidomycosis Nocardia و کریپتوکوک Cryptococcus نیز در مریضان دچارنقص سیستم ایمنی می تواند فارنجیتس ایجاد کند ولی اکثر این عوامل در اکثر کشورها به ندرت دیده میشوند.( آندمیک نیستند).
۱۱ - ویروس هایی ازقبیل آنفلوینزا، پارا آنفلوینزا،RSV، : کوروناویروس Coronavirus و Rhinovirus رینوویروس میتوانند در سیر مرضی خود لوزه ها را نیز مصاب کنند. ولی عموماً علایم ناشی ازخود مرضی شدید تر از علایم فارنجیتس است. ومریض درحین توضیح علایم خود مانند: آب ریزی بینی، گرفتگی بینی، تب و درد عضلی(درمورد آنفلوینزا) احساس خارش یا درد ملایم را نیز در حلق ذکر میکند. که توجه به همین نکته میتواند. دوکتور را در تشخیص نمودن فارنجیتس از انتانات ویروسی سیستم تنفس کمک کند.
٭ تشخیص Diagnosis :
عمده ترین جنبه یی که درتداوی باید در نظر گرفته شود. افتراق استرپتوکوک پایوجن Strp Peyogen ازسایر عوامل مرضی است. چون اگر بخوبی تشخیص وتداوی نشود عوارض جبران نا پذیری ایجاد میکند. کشت مواد حلق بهترین راه تشخیص این عامل مرضی است. ولی حد اقل ۲ روز وقت ضرورت دارد. چون باید برای تداوی مرض سریعاً تصمیم گیری شود. میتوان از تست های Rapid تشخیص آنتی جن استفاده کرد. این تست ها(Strip) هنوز در کشورها چندان رایج نشده اند ولی ساده اند وبه کمک آن بسرعت میتوان انتان نوع استرپتوکوکی را تشخیص داد.
عقیده کلی براین است. که اگر تست استریپتوکوک مثبت شد. ضرورتی به انجام کشت نیست ولی اگر منفی گذارش شد کشت حلق باید انجام گیرد. حساسیت تست راحدود ۸۰٪ و ویژگی آن رابیش از ۹۰٪ میدانند. بجزاین دو روش تشخیص اسمیر مستقیم از لوزه یا اگزودات بالای لوزه با رنگ امیزی گرام میتواند دوکتور را تا حدی رهنمایی کند.
استرپتوکوک بصورت کوکسی های گرام مثبت پراکنده بنفش رنگ زیر لام دیده میشود. موجودیت این یافته درکنار علایم کلینیکی منطبق با فارنجیتس استرپتوکوکی میتواند تاحدی تشخیص را آسان کند ولی تشخیص قطعی مستلزم کشت حلق است.
تشخیص دقیق انتان کورینه باکتریوم(اولسرانس، دیفتریا، هیمو لایتیکوم) مستلزم کشت روی محیط های اختصاصی است. (لوفلر آگار ) و رنگ امیزی خاص دیفتری نیز میتواند کوکسی های گرام مثبت را نشان دهد. تشخیص دقیق این انتان هم از نظر اپیدیمیولوژیک(انتقال به سایرین) وهم تداوی سریع مرض(بعلت مرگ ومیر بالا) لازم است.
در مورد ویروس ها درشرایط ما امکانات تشخیصی کافی وجود ندارد وعموماً تشخیص انتان ویروسی حلق بر اساس رد کردن سایر عوامل مرضی زا وکلینیک مرض صورت می پذیرد. دریافته های پاراکلینیکی عدم افزایش ESR - لیکوسیت کانت تقریباً طبیعی یا مختصر افزایش یافته و نیز در اکثر موارد غالب بودن تعداد لمفوسیت ها میتواند دوکتور رابه ویروسی بودن انتان رهنمایی کند.
درمورد فنگس ها یا قارچ ها گرچه کشت قطعی ترین روش تشخیص است ولی بعلت زمان بر بودن این متداوم و نیز محدود بودن امکانات کشت قارچ عموماً از اسمیر مستقیم لوزه و یافته های کلینیکی جهت تشخیص استفاده میشود.
٭ تداوی فارنجیتس Treatment Of Pharyngitis :
هنوز مقاومت سطح متوسط یا بالا نسبت به استرپتوکوک بیتا هیمولایتیک(جز درموارد محدودی از دنیا) گذارش نشده است. لذا تداوی فارنجیتس استرپتوکوکی تزریق یک دوز پنی سیلین بینزاتین ۱٫۲۰۰٫۰۰۰ واحدی است. میتوان از تزریق همزمان ۲عدد پنی سیلین ۶٫۳٫۳ دربالغین ویک عدد در اطفال زیر ۲۸ کیلوگرام استفاده کرد. مزیت پنی سیلین ۶٫۳٫۳ نسبت به بینزاتین پنی سیلین تاثیر زودتر آن بعلت داشتن پنی سیلین کریستال است.
در مناطقی که شک مقاومت استرپتوکوک به پنی سیلین وجود دارد یا با تزریق یک دوز پنی سیلین نتیجه قابل قبول عاید نشد میتوان ۳ روز اول را علاوه بر تزریق پنی سیلین از آموکسی سیلین با دوز ۵۰۰ میلی گرام تا ۱ گرام هر ۸ ساعت یا کوآموکسی کلاو ۶۲۵ میلی گرام هر ۸ ساعت ویا آزیترو مایسین ۵۰۰ میلی گرام در روز استفاده کرد. البته بالای این موضوع اتفاق نظر وجود ندارد.
در مواردیکه ترریق پنی سیلین ممکن نیست میتوان از پنی سیلین وی(PV) با دوز ۲۵۰ الی ۵۰۰ میلی گرام هر ۸ الی ۶ ساعت استفاده کرد. منتهی دوره تداوی حداقل باید ۱۰ روز اعمال شود. تا میکروب از لوزه ها ریشه کن شود.
در موارد حساسیت به پنی سیلین میتوان از دواهای دیگر استفاده کرد : اریترومایسین برای ۱۰ روز، آزیترومایسین، کلاری ترومایسین برای ۷ روز، کلیندامایسین ۳۰۰ میلی گرام هر ۶ الی ۸ ساعت برای ۱۰ روز، داکسی سیکلین ۱۰۰ میلی گرام دوبار در روز بمدت ۱۰ روز. پیشنهاد میشود. از تیترا سیکلین وکوتریموکسازول برای تداوی فارنجیتس استرپتو کوکی استفاده نشود.(مقاومت نسبی میکروب به این دواها و عدم ریشه کن شدن میکروب از لوزه ها)....
در مواردیکه انتانات مکرر لوزه وجود دارد. یکی از بهترین دوا هایی که میتوان برای جلوگیری از عود فارنجیتس استفاده کرد، کلیندامایسین فمی یا خوراکی با دوز ذکر شده در فوق است.
اخیراً نقش مونوتراپی اریترومایسین در تداوی فارنجیتس نوع استرپتوکوکی را محدود میدانند. که علت آن استفاده بی رویه از این دواها در انتانات سیستم تنفسی علوی یا فوقانی و مقاوم شدن نسبی میکروب به این دوا است.
٭ انتان هرپس(تب خال) را میتوان با(Acyclovir) آسایکلو وایر با دوز ۴۰۰ میلی گرام هر ۵ ساعت بمدت ۵ روز تداوی کرد. تداوی های حمایتی جهت کاهیش دادن درد توسط دوا ضددرد و التهاب مانند، اسیتامینوفین یا همان پراستامول پیشنهاد میشود. غرغره کردن شربت دایفین هایدرامین تاثیر چندانی درسیر انتان ندارد ولی میتواند شدت سوزش و درد را بطور موقت کاهیش دهد.
٭ انتان آدیتوویروس گرچه از انواع شدید انتان حلق به شمار میرود ضرورت تداوی نیست و پس از گذشت ۱۰ الی ۱۴ روز خود بخودی محدود میشود.
٭ انتان EBV & CMV اگرچه دوره مرضی طولانی دارند. ولی خود محدود شونده هستند. گرچه برای تداوی انتانات سیستمیک شدید ناشی ازاین دو ویروس دوا در اختیار داریم ولی فارنجیتس ناشی از این ویروس ها ضرورت به تداوی ضد ویروس ندارد. گاه التهاب شدید فارنکس یا بلعوم بخصوص در مورد EBV میتواند انسداد نسبی راه هوایی ایجاد کند که دراین صورت تزریق یک دوز دیگزامیتازون سبب بهبودی علایم و بازماندن سیستم علوی فوقانی تنفس میشود.
٭ دیفتریا Diptheria :
تداوی این انتان یک واقعه عاجل طبی محسوب میشود. چون بخش عمده مرضی دیفتری بعلت تولید اگزوتوکسین این میکروب است. خنثی کردن سم میکروب در اولویت تداوی قرار میگیرد. لذا باید اولین اقدام تداوی آنتی توکسی دیفتری باشد. آنتی توکسین از سیروم اسب تهیه میشود. و لذا میتواند حساسیت در مریض ایجاد کند.
جهت تعین اینکه مریض حساسیت دارد یاخیر به این روش عمل میکنیم : تست خراش Scratch Test که دراین روش با سر سوزن استریل یک یا دو خراش سطحی روی جلد ایجاد میشود. بشرطی که منجربه خون ریزی نشود. سپس یک قطره سیروم ضد دیفتری با رقت ۱۰۰۰/۱ را بالای خراش میریزیم، اگرپس ازچند ثانیه پت در موضع ایجاد شد، مریض حساسیت دارد. اگر پت ایجاد نشد. ۱/۰ میلی لیتر از همین رقت را داخل جلد تزریق میکنیم، اگر حساسیت موضعی ایجاد نشد میتوان سیروم ضد دیفتری را تزریق کرد.
٭ دوز آنتی توکسین Dose Antitoxin :
در دیفتری حلقی یابینی اگر زمانی کمتراز ۴۸ ساعت گذشته باشد مقدار ۴۰۰۰۰ واحد کفایت دارد.
اگر حلق وبینی باهم مصاب بود. ۸۰۰۰۰ واحد و اگر زمانی بیش از ۳ روز از شروع علایم دیفتری گذشته بود یا وسعت مرضی بیش ازاین بود. تا ۱۲۰۰۰۰ واحد تزریق میشود. اکثر مولفین معتقد اند. نصف سیروم بصورت انفیوژن آهسته وریدی و نصف دوا عضلی تزریق شود.
برخی تزریق عضلی کل دوز را ارجح میدانند. میتوان کل دوا را بشکل انفیوژن وریدی نیز تزریق کرد. ولی عموماً با عکس العمل یا واکنش های نسبتاً شدید همراه است.
٭ نکته قابل ذکر این است. که بطور کلی در تداوی نمودن فارنجیتس ها از دیگزامیتازون استفاده نشود. چون اکثر عوامل ویرال دراثر تزریق این دواشدت یافته علیرغم بهبود آنی و ظاهری مرض طولانی شدن انتان و دوره مرضی را بدنبال دارد.
عموم مریضان فردای پس از تزریق دیگزامیتازون از بدتر شدن علایم کلینیکی خود شکایت دارند. اما استفاده از دوا های ضد درد و التهاب مانند ناپروکسین، بروفین بلامانع است. از تجویز آسپیرین در دوران اپیدیمی آنفلوینزا بعلت احتمال ایجاد سیندروم Reye's Syndrome پرهیز شود.
٭ هرپانژاینا Herpangina ناشی از کوکساکی A گرچه میتواند. علایم کلینیکی شدید ایجاد کند ولی خود محدود شونده است. و ضرورت به تداوی ندارد. تداوی های حمایتی مانند استفاده نمودن استامینوفین یا همان پراستامول کمک کننده است.
٭ وقایه یا جلوگیری Prevention :
که شامل این نکات است.
۱ - نکاتی که باید توسط مریض رعایت شود : تا زمانیکه کشت لوزه ها منفی شود مریض میتواند میکروب موجود در حلق خودرا به دیگران منتقل کند. با سرفه و عطسه قطرات ریزی در هوا معلق میشوند. قطرات یا(Droplets) که تا ۱ متر بر دارند. و براحتی میتوانند طرف مقابل را آلوده کنند. لذا توصیه میشود افراد مبتلأ تا بهبودی کافی ویا حداقل ۴۸ ساعت پس از استفاده نمودن آنتی بیوتیک مناسب موقع صحبت، عطسه یاسرفه جلوی دهان وبینی خودرا با دستمال پاک بپوشانند. موقع صحبت با افراد سالم در مقابل صورت آنها قرار نگیرند، و بهتراست زاویه دو صورت ۹۰ درجه باشد. رعایت حداقل فاصله ۱ متری الزامی است.
۲ - مریضان آنتی بیوتیک را با دوره کافی وبه فواصل زمانی تعین شده استفاده کنند. تسکین درد گلو به منزله بهبودی کامل نیست.
۳ - نوشیدن مایعات متعدل به تسکین درد گلو کمک میکند. رژیم غذایی نرم و فاقد مواد محرک مانند مصاله جات باشد.
۴ - غرغره کردن آب یا سیروم نورمال سالین متعدل به کاهیش التهاب حلق کمک میکند.
۵ - مکیدن تابلیت گیاهی لیکوفار تا حدی درد و سوزش حلق را کاهیش میدهد
۶ - استفاده از استامینوفین یاهمان پراستامول با فواصل حد اکثر ۶ ساعت به تسکین درد کمک میکند. درمواردی که اودینوفاژیا شدید است یا استفراغ های مکرر وجود دارد. میتوان تا بهبودی نسبی علایم از شیاف استامینوفین هر ۶ ساعت بعد استفاده کرد.
۷ - دواهای ضد التهاب درصورتیکه منع استعمال نداشته باشند بهتر از اسیتامینوفین یا همان پراسیتامول میتوانند التهاب حلق و لوزه را کاهیش دهند. ناپروکسین ۲۵۰ میلی گرام هر ۸ ساعت، ایبوپروفین یا ژلوفین ۴۰۰ میلی گرام هر ۸ ساعت، تولمتین ۲۰۰ میلی گرام هر ۱۲ ساعت دوا هایی موثر محسوب میشوند.
کولی شی چه شریک یې کړئ او داهم یوه صدقه دی :
به امید صحت و سلامتی شما عزیزان
تمام دواها را دورتر از دسترس اطفال قرار دهید.
٭ آگاهی Caution !
تجويز وتعين نمودن Dose یا مقدار دوا به عهده دوکتور میباشد. درصورت استفاده نمودن خودسر دوا و بوجودآمدن عوارض جانبی همه مشکلات صحی مربوط خود مریض است.
لطفاً هیچ دوا را بدون توصیه وتجویز دوکتور استفاده نکنید.
٭ نوت : Note
هیچ وقت وهیچ دوای را بدون توصیه دوکتور به خود، وهر دوست و یا اعضا فامیل و نزدیکان دیگرتان تجویز و توصیه نکنید. و درصورت تجویز یک دوا توسط دوکتور هیچ وقت مقدار آن را کم وزیاد نکنید. و یا آن دوا رابطور خودسرانه قطع نکنید.
👈👈 ...و
٭ مهربانی وشریک ساختن تان هیچ هزینه یی نداشته، و رساندن دانش عبادت است.
وسلام
DTQADER
خواهیش دوستانه از همه شما عزیزان
کاپی ونشر دوباره مضامین این صفحه باذکر منبع آن جواز دارد. درغیرآن کاپی کردن عملی خوب نخواهد بود.
Meanwhile
DTQADER.
Friendly Request
Copy and paste the contents of this page with permission from the source. In the opposite case, copying is not a good thing.
