https://www.tiktok.com/@pediactu

Pédiactu, New York, NY (2026)

01/31/2026

Èskew dakò?
Pou mwen an pati se verite men li pa 100% paske sa pral depan de ki fi ki nan vi gason sila a. Gen sa kap pouse l plis men gen sila tou ki ka kraze l plat tou.

Ou menm di m kisaw panse?

01/31/2026

ENKONPATIBILITE RÈZIS (Rhesus)

An Ayiti, anpil moun pa konnen gwoup sangen yo, malgre se yon enfòmasyon fondamantal pou sante, sitou pou fanm ansent. Sitiyasyon sa a konn lakòz anpil move entèpretasyon lè gen foskouch repete oswa lanmò bebe nan vant, kote yo blame faktè mistik olye yo chèche eksplikasyon medikal.

Youn nan koz medikal ki pi souvan neglije se enkonpatibilite Rèzis.

KISA FAKTÈ RÈZIS LA YE?

Faktè Rèzis (Rh) se yon pwoteyin ki ka prezan oswa absan sou sifas globil wouj yo.
Si ou gen pwoteyin sa a: ou Rèzis pozitif (Rh+)
Si ou pa gen li: ou Rèzis negatif (Rh−)

Pa egzanp: O+, A+, B+ se Rèzis pozitif
O−, A−, B− se Rèzis negatif

KILÈ ENKONPATIBILITE RÈZIS LA POZE PWOBLÈM?

Pwoblèm nan parèt lè manman an se Rèzis negatif epi bebe a li menm se Rèzis pozitif (li eritye sa nan men papa a).
Pandan gwosès nòmal, san manman an ak san fetis la separe. Men, nan kèk sikonstans, yon ti kantite san bebe a ka pase nan san manman an.

Sa ka rive si gen senyen pandan gwosès la, apre avòtman (volontè oswa espontane), apre chòk nan vant, pandan akouchman, pandan kèk egzamen medikal (tankou amnyosentèz).

KISA KI RIVE NAN KÒ MANMAN AN?

Si globil wouj bebe a (Rh+) pase nan san manman an (Rh−), kò manman an rekonèt yo kòm etranje. Sistèm iminitè a reponn e li pwodui antikò anti-D kont globil wouj sa yo.
Antikò anti-D sa yo pa danjere pou manman an men yo rete nan san li pandan tout lavi. Se sa yo rele Allo-iminizasyon Rèzis feto-matènèl.

KONSEKANS POU GWOSÈS KI VIN APRÈ YO

Nan premye gwosès la, risk la souvan ba.
Men pandan gwosès ki vin apre yo, si bebe a toujou Rh+, antikò anti-D manman an ka travèse plasenta a, detwi globil wouj bebe a epi lakòz anemi grav, iktè sevè, idrops fetalis, lanmò fetis oswa foskouch repete.
Se sa ki esplike poukisa kèk fanm di: "Premye gwosès la te byen pase, men apre sa mwen toujou pèdi pitit."

TRETMAN PREVANTIF (SA KI PI ENPÒTAN)

Bon nouvèl la enkonpatibilite Rèzis la ka evite nèt si prevansyon an fèt kòrèkteman. Prevansyon an se enjeksyon iminoglobilin anti-D.
Objektif li se detwi globil wouj bebe a ki pase nan san manman an, anpeche kò manman an fabrike antikò anti-D pou tout lavi.

KILÈ YO DWE BAY ANTI-D A?

1. Pandan gwosès la
Apre nenpòt evènman ki ka lakòz melanj san (senyen, chòk, avòtman, egzamen), yo dwe bay anti-D nan yon delè ki pa depase 72 èdtan (3 jou)

2. Apre akouchman oswa apre entèripsyon gwosès, si bebe a Rh+. Manman an dwe pran yon llòt dòz anti-D nan 72 èdtan apre.

Nan anpil peyi, yo bay tou yon dòz prevantif sistematik alantou 28èm semèn gwosès la pou fanm Rh−.

SA CHAK FANM TA DWE KONNEN

- Konnen gwoup sangen ou se pa liks, se yon nesesite.
- Tout fanm Rh− dwe swiv gwosès yo ak pwofesyonèl sante.
- Foskouch repete pa toujou mistik, gen koz medikal ki klè.
- Enkonpatibilite Rèzis pa yon kondanasyon, li se yon sitiyasyon ki kontwole fasil si yo depiste li bonè.

Enkonpatibilite Rèzis se yon pwoblèm medikal byen koni, byen dokimante, epi byen prevni nan medsin modèn. Malerezman, mank enfòmasyon fè anpil fanm soufri san nesesite. Konnen gwoup sangen ou, suiv gwosès ou regilyèman, epi fè prevansyon apwopriye ka sove lavi bebe yo epi pwoteje avni repwodiktif manman nan.

Pédiactu

01/31/2026

ESKE LI NÒMAL POU YON BEBE FÈT AK DAN NAN BOUCH LI?

Wi, li posib men li ra. Devlopman dan se yon pwosesis nòmal pandan premye ane lavi yon timoun. Anjeneral, premye dan yo parèt ant 4 ak 7 mwa, pi souvan se ensisiv santral yo (dan devan).

Sepandan, gen kèk bebe ki fèt deja ak youn oswa plizyè dan. Yo rele dan sa yo dan natal. Selon done medikal aktyèl, dan natal yo rive apeprè nan 1 sou 2,000 a 3,000 nesans vivan. Malgre sa ka fè paran sezi, nan pifò ka yo, li pa yon ijans medikal.

KISA YO YE DAN NATAL AK DAN NEONATAL?

DAN NATAL: dan ki deja prezan nan bouch bebe a depi li fèt.

DAN NEONATAL: dan ki parèt pandan premye 30 jou lavi bebe a.

Dan natal yo pi komen pase dan neonatal yo. Nan plis pase 85% ka, se dan devan anba yo ki enplike.

ÈSKE DAN SA YO SE VRÈ DAN?

Nan majorite ka, wi. Etid resan montre ke plis pase 90% dan natal ak neonatal yo fè pati dantisyon nòmal timoun nan (dan de lèt), epi se pa dan anplis. Pwoblèm nan se ke yo souvan pa gen rasin byen fòme, sa ki fè yo ka vin lach.

KISA KI LAKOZ DAN NATAL?

Pa gen yon sèl koz ki klè, men syans idantifye plizyè faktè ki ka asosye ak dan natal:

- Pozisyon twò sipèfisyèl jèm dan an nan machwè a
- Faktè jenetik (ereditè)
- Iregilarite nan fòmasyon dantin oswa emay
- Malnitrisyon pandan gwosès (espesyalman defisyans vitamin D, kalsyòm)
- Asosyasyon ra ak kèk sendwòm oswa malfòmasyon (tankou fante palè), byenke se pa pi fò ka yo.

FAKTÈ RISK KI KONI JODI A

ISTWA FANMI: anviwon 10 a 15% bebe ki fèt ak dan gen yon fanmi pwòch ki te gen menm sitiyasyon an.

SÈKS: kèk etid montre yon ti dominans lakay fi yo, men rezilta yo pa totalman konkliyan.

FAKTÈ ANVIWÒNMANTAL ak NITRISYONÈL pandan gwosès la.

KI RISK KI KA LYE AK DAN NATAL?

Nan pifò ka, pa gen okenn konplikasyon. Men, risk ka egziste si dan an souke anpil (risk pou bebe a vale li oswa toufe), lakòz difikilte pou tete oswa manje, blese lang bebe a (ilsè sou lang, yo rele sa maladi Riga-Fede), lakòz doulè oswa blesi nan pwent tete manman an pandan alètman.

KILÈ TRETMAN NESÈSÈ?

Dapre rekòmandasyon pedyatri ak dantis pedyatrik aktyèl yo pa gen tretman si dan an byen fikse, pa fè mal, epi pa anpeche bebe a manje. Retire dan an rekòmande si li trè lach, li lakòz blesi repete, li prezante risk toufe.
Anvan nenpòt desizyon, yon radyografi dantè ka fèt pou verifye si gen rasin ki fòme. Si pa gen rasin solid, ekstraksyon an anjeneral senp e san danje, men li fèt sèlman apre evalyasyon pwofesyonèl.

SA PARAN YO DWE FÈ

- Pale rapidman ak pedyat bebe a
- Konsilte yon dantis pedyatrik si sa posib
- Obsève si gen doulè, blesi, oswa pwoblèm alimantasyon
- Evite manipile dan an si li lach

Fèt ak dan se yon fenomèn ra men byen dokimante nan pedyatri modèn. Nan majorite ka, li pa danjere epi li pa mande entèvansyon ijan. Sepandan, siveyans medikal rete esansyèl pou evite konplikasyon. Avèk bon swivi pedyatrik, pifò bebe ki fèt ak dan devlope nòmalman san pwoblèm alontèm.

Pédiactu

01/31/2026

Si w ta gen yon mesaj pou w ta fè pase a timoun ke w te ye a, se kisa li tap ye?🙌🏾

01/30/2026

Olye nou kondane zak kriminèl ki fèt sou yon viktim, nou prefere ap poze/blame viktim nan an konprenan se li ki antò paske l pat fè atansyon ase🤦🏾‍♀️🤦🏾‍♀️

01/30/2026

Si yon etid ta fèt an Ayiti pou konnen konbyen moun yo vyole pandan anfans/jenès yo, nou tap konprann nan ki degre bagay sa grav, se t ap tankou yon glas yo mete devan sosyete a e anpil moun pa t ap ka sipòte sa yo ta wè ladan l.

Twomatis vyòl pandan anfans pa disparèt ak laj. Li grandi an silans ak moun nan. Li chanje fason li wè tèt li, relasyon li, kò li, lafwa li, menm kapasite li pou fè konfyans. Anpil granmoun ap viv ak kòlè yo pa konprann, ak tristès ki pa gen non, ak blokaj emosyonèl, san yo pa janm fè lyen an ak sa yo te sibi lè yo te timoun.

Pi di toujou, se silans lan. Gen timoun ki te pote chay sa poukont yo jouk paran yo mouri. Pa paske yo pa t vle pale, men paske yo te pè, yo te wont, oswa yo te santi yo pa t ap kwè yo.
E gen lòt ki te pale men yo te jwenn rejè: joure, akizasyon, menas, menm mete deyò. Gen yon lòt fòm vyolans kap devlope kèk tan deja, se fanm kap joure osinon blame lòt fanm pou bagay ke tout fanm ta dwe mete ansanm pou denonse. Tout sa yo se yon dezyèm vyòl, pafwa menm ki pi fè mal.

Nan yon sosyete kote timoun “pa gen dwa pale”, "granmoun toujou gen rezon", "non fanmi pi enpòtan pase sekirite timoun", maleng sa yo vin tounen yon epidemi envizib.

Epi se menm granmoun sa yo ki fin sibi tout bagay sa yo jodia n ap mande pou yo bon paran, pou yo gen relasyon ki an sante, pou yo pa “twò sansib”, “twò fache”, “twò frèt”. San yo pa janm geri timoun ki andedan yo a…

Pale de sa, menm jan anpil nan nou fè anba pòs yo, se yon zak kouraj. Se konsa chanjman kòmanse, nan rekonèt doulè a, nan kwè viktim yo, nan pwoteje timoun yo pito ke repitasyon granmoun yo.

Pédiactu

01/30/2026

Mrenmen lèm wè ke mesye yo kòmanse konprann imè medam yo nan moman règ yo. Yo kòmanse nòmalize ke règ chanje imè ak prete plis atansyon nan moman sila🥰🥰

01/30/2026

Siw ta gen pouw rakonte paranw ki vyolans ou te konn sibi nan jenès ou ki reyaksyon ou panse yo tap genyen? Gen timoun ki ap sibi vyolans anba je paran yo, san paran pa okouran.

01/30/2026

15 BAGAY NOU PA DWE FÈ AK BEBE NOU

Lè ou vin paran, ou resevwa anpil rekòmandasyon sou swen bebe w la. Ant liv, rezo sosyal, fanmi ak zanmi, li pafwa difisil pou w konnen kisa ki vrèman bon pou timoun nan. Men 15 bagay li enpòtan pou evite pou pwoteje sante, sekirite ak bon devlopman bebe ou.

1. SÈVI AK APLIKATÈ POU NETWAYE ZÒRÈY

Li dekonseye pou sèvi ak aplikatè regilye pou netwaye zòrèy bebe yo. Sa ka andomaje tanpan an epi pouse serimen yo pi fon, sa ki ka kreye bouchon. Itilize pito yon ti sèvyèt mouye pou siye pati deyò zòrèy la dousman.

2. METE ZÒRYE, DRA, NOUNOUS OSWA OBJÈ NAN BÈSO A

Pou evite risk toufe, pa mete anyen nan bèso a. Bebe yo poko gen ase fòs ni reflèks pou retire yon obstak ki kouvri figi yo pandan yap dòmi.

3. ITILIZE KRÈM PWOTÈJ KONT SOLÈY ANVAN 6 MWA

Po bebe yo trè frajil. Sosyete Pedyat Kanadyen pa rekòmande krèm pwotèj kont solèy anvan 6 mwa. Pi bon solisyon an se evite solèy dirèk epi abiye bebe a ak rad ki kouvri kò li.

4. KITE BEBE A DÒMI NAN CHÈZ MACHIN

Chèz machin yo fèt pou transpò, pa pou dòmi. Pozisyon tèt bebe a ka bloke respirasyon an epi lakòz asfiksi. Fè poz regilye pandan vwayaj long yo.

5. BAY SIWO MYÈL ANVAN 1 AN

Siwo myèl ka gen espò Clostridium botulinum ki ka lakòz botilis enfantil, yon maladi grav e potansyèlman mòtèl pou bebe.

6. ITILIZE TWOTINÈT

Twotinèt yo pa ankouraje bon devlopman motè bebe a epi yo ogmante risk tonbe. Yo entèdi nan peyi Kanada depi 2004.

7. SÈVI AK PWODWI KI SANTI BON

Pwodwi parfime yo ka irite po bebe a, lèw mete l dirèk sou po bebe. Privilèj pwodwi san odè, san alkòl, epi ki fèt espesyalman pou po sansib.

8. RETADE ENTWODIKSYON MANJE KI KA BAY ALÈJI

Apre 6 mwa, entwodiksyon bonè nan manje ki ka alèjik (ze, pistach, fwidmè, elatriye) ka diminye risk alèji, si yo byen kraze epi entwodui pwogresivman.

9. BAY SIWO POU TOUS AK GRIP

Siwo tous ak grip pa rekòmande pou timoun ki poko gen 6 lane. Yo ka lakòz efè segondè grav san benefis pwouve.

10. KITE BEBE A DÒMI AK BIBON NAN BOUCH LI

Sa ka lakòz kari dantè. Pandan dòmi, saliv diminye epi li pa pwoteje dan yo kont asid lèt la. Netwaye bouch bebe a anvan dòmi.

11. SOUKE BEBE A, MENM POU JWE

Souke bebe a, menm pou kalme li oswa jwe avè l, ka lakòz sendwòm bebe sekwe, yon kondisyon grav ki ka lakòz domaj nan sèvo, avèg oswa lanmò.

12. KOUCHE BEBE A SOU VANT LI POU DÒMI

Pou diminye risk lanmò sibit bebe, li rekòmande pou toujou kouche bebe a sou do li pou dòmi, sof si yon pwofesyonèl sante di otreman. Pa gen okenn koze bebe ap bwè dlo bouch, saliv lan la nan bouch nou se pou imidifye li se pa pwazon li ye. Li la pou n vale li lè gòj nou sèch.

13. FÒSE BEBE A MANJE

Fòse bebe a fini bibon oswa asyèt li ka deregle rapò li ak manje epi ogmante risk vomisman oswa rejè manje. Bebe yo konn bay siy lè vant yo plen.

14. BAY MEDIKAMAN SAN AVI MEDIKAL

Pa janm bay bebe medikaman, remèd fèy oswa remèd tradisyonèl san konsèy yon pwofesyonèl sante. Dòz ki pa adapte ka danjere.

15. IGNORE SIY KI PA NÒMAL YO

Si bebe a pa pran pwa, pa jwe, kriye san rete, gen lafyèv, vomi an jet oswa san, li enpòtan pou konsilte rapidman. Entèvansyon bonè ka sove lavi.

Pédiactu

01/29/2026

KONSTIPASYON TI BEBE

Ou remake ke sa gen nenpòt 2-3 jou depi bebe ou a pa twalèt, li gen doulè nan vant l'ap plenn ou pa konn kisa pou'w fè ebyen men kèk teknik kap edew soulaje bebe ou a. Swiv foto yo a chak nimewo yo.

1. JANM LEVE

Apeprè 20% ti bebe ak jenn timoun soufri konstipasyon, sa ki rann yo mal alèz ak chimerik. Si pitit ou a se youn nan yo, kouche li sou do epi pliye janm li pou pote yo sou vant li, pandan wap fè ti peze dousman.

2. BEKÀN

Yon lòt egzèsis ki sanble pa enpòtan, men ki trè efikas: wap kite timoun nan nan menm pozisyon an, kouche sou do, kenbe ti janm li yo epi fè'l fè mouvman tankou li tap pedale, asirew ke kwis li yo dirije sou tou 2 bò nan vant li.

3. MOUVMAN GLISÈT

Masaj a la men yo travay trè byen kont konstipasyon. Youn nan yo se lèw tape dousman sou do bebe a ak fè masaj nan vant li ak yon mouvman tankou w'ap trennen oswa bale, ak 2 pla men ou yo, youn apre lòt la. Bon direksyon an se soti nan pati ki pi ba nan vant la, peze dousman.

4. REVÈY

Varyasyon masaj anvan an: kenbe je pye li yo ak mase vant li ak mouvman pandan wap fè ti peze an menm tan men pa twò fò, fè ti wonn tankou jan ou konn wè zegwi revèy yo ap vire a. Se konsa, anplis entesten li ap libere, men wap kontribye nan ede sistèm gastwo-entestinal la vin mati.

5. AK 2 MEN

Mete ti bebe a sou vant (mete yon jwèt devan li pou amize li, paske jeneralman timoun yo pa renmen pozisyon sa a). Mete youn nan men ou anba vant li epi lòt la sou do l epi peze tou 2 pa twò fò

6. DEMI FAS

Si ti bebe w la difisil poul twalèt epi li ap pouse pou li fèsa, pozisyon sa ap ede li: mete li kouche sou bò gòch, detire youn nan ti janm li yo epi pliye lòt la, w'ap fè ti peze kwis la sou vant li. Apresa mete li sou bò dwat epi chanje pye yo pozisyon.

Pa bliye ke foto yo ap edew wè kijan pou'w fè epi pa bliye se ak yon bebe ou annafè ou sipoze aji ak souplès.

Pédiactu

01/29/2026

JODIA NOU POTE KÈK KONSÈY POU OU

Ou menm ki gen pou'w vinn paran oubyen ou deja gen pitit konsèy sa se pou ou. Pran sanw pou'w li yo epi pataje ak yon zanmiw pou'l vin li ak ou.

1. Se depi nan renmen pou nou konnen kijan de moun nou gen nan men nou, si moun sa ap ka fè yon bon manman osinon yon bon papa pou pitit nou.

2. Se pa lèw fin fè pitit pou lobo pete epi se timoun yo k'ap peye po kase.

3. Sa lèd pou'w wè se pwòp paran timoun nan ki ap fè li mal, e lè konsa timoun nan soufri plis paskel pa gen lòt kote li te ka plis an sekirite ke lakay li.

4. Ou menm fanm pou yon rezon ou yon lòt ou kite ak papa pitit ou, pa kouri lage timoun yo bay bòpè kit se te tifi ou ti gason.
Pa kouri antre nan kay la ak yon nèg ou fenk jwenn e kew pa menm konn entansyon li. Devanw lap toujou janti ak timoun nan, e anplis siveye tou pouw wè si timoun sa pa pè moun sa. Paske pi souvan timoun ki sibi presyon nan men yon granmoun pwòch li ka pa menm vle gade moun sa nan je.

5. Oumenm gason manman pitit ou kouri kite yo nan menw pwoteje yo. Pa lage yo nan men lòt moun, nan men fanmi paske menm fanmi yo ka fè yo mal.
Avanw lage yo nan men bèlmè swiv fi sa anvan.

6. Pa kite timoun ou ale kay vwazen san ou pa la.

7. Ou gen yon fanmiw oubyen yon zanmiw ki vin pase ti tan lakay ou pa kite timoun yo plede antre nan chanm kote moun nan ye a pou jwe e si'w bezwen pote yon bagay ba moun sa pa voye timoun yo nan chanm lan,deplase pito.

8. Pa janm kite moun fè ti jwèt madanm ak pitit fiw e jwèt mari ak pitit gasonw.

9. Pa kite yo chita sou moun, ou monte machin siw gen kob peye yon plas pou timoun nan tou. Siw pa genyen mete pitit ou sou janm ou. Chay pa konn twò lou pou mèt li.

10. Pa bay timoun yo gade tout fim, ba yo gade sa ki pou laj yo.

11. Pa kite timoun yo fè vye jwèt, vye dans ki pa ale ak laj yo.

12. Gen yon laj timoun nan genyen ou pa dwe ap mache san rad devan je li, fòk ou respekte li epitou si li pa vlew wè kò li pa fòsel paske se entimite li.

13. Pa di nenpòt bagay devan yo, paske yap fè menm jan avew.

14. Fè pitit ou zanmiw, fè'l gen konfyans nan ou. S'il vin diw yon bagay rive se pou'w fè'l konfyans, se pa paske si pou moun li potew plent lan se gwo doktè, gwo pè, majistra, pastè elatriye. Se pitit ou pou'w kwè avan tou.

15. Toujou pale pitit ou de tout bagay ki nesesè pou laj li, si li rive nan laj pouw palel de sèks fèsa, se pa joure pou'w jourel.

16. Pa kite pitit ou fè nenpòt zanmi, swiv tout zanmi ou wè pitit ou genyen, paske sitou nan tan sa bagay yo mare deyò a.

17. Se pa paskew malere pouw kite pitit ou mache sal, ou pa gen kòb pouw plede achte rad men ti rad li genyen yo yo toujou pwòp sou li.

18. Pa kite tout moun benyen timoun ou, depi nan laj 2 a 3 ane ou kà montre timoun yo kijan pou yo fè twalèt yo. Di yo piga yo kite pyès lòt moun touche chouchoun tifi yo oubyen kèkèt yo si se ti gason.

19. Pa panse se ti gason ou genyen epiw lagel nan men nenpòt moun paske kounya ni tifi ni ti gason viktim de vyolans seksyèl menm jan.

20. Pa kite timoun ou fè yon bagay pou lajan paske gen yon moman kap rive lap fè nenpòt bagay pou lajan.

Timoun yo pat mande pou fèt e lè nou fè yo fòk nou pwoteje yo, ou pral travay ou pa gen moun pouw kite timoun yo? Chèche yon mwayen ke timoun yo pap viktim paskew ka panse pitit ou anfom epi l'ap sibi vyolans anba men papa, tonton, kouzen, vwazen, etranje elatriye....

Pataje epi ajoute nan kòmantè sa'm pa mete yo. Bon jounen tout moun.

Pédiactu

01/29/2026

Tablo nap gade la se pwa mwayen timoun yo ta dwe genyen depi nesans rive 3 zan.
Sa vle di li ka rive yon timoun pran yon ti pwa anplis oswa yon ti pwa an mwens, men li pa dwe egzajere.

Mezanmi paran yo, tanpri pa fòse timoun yo gwosi jis paske nou renmen wè yo bouboul.
Malerezman, nou menm paran ayisyen, nou gen pwoblèm sa anpil lakay nou. Fòse yon timoun pran twòp pwa pou laj li, se menm bagay ak mete l sou wout obezite, ogmante risk pou l fè dyabèt, tansyon, pwoblèm kè ak kreye pwoblèm sante ki ka suiv li tout lavi li.

Nou toujou pran pretèks ke "Depi timoun nan pa bouboul, se timoun ki pa jwenn manje."

Se pa vre ditou, se yon mantalite ki pa bon, ki pa baze sou medsin ni sou sante timoun.

Yon timoun an sante, se pa lè li pi gwo, se lè li grandi regilyèman, aktif, manje byen (dyèt ekilibre), swiv koub kwasans li.

Ann evite rann timoun yo obèz pou plezi je nou.
Ann chwazi sante timoun yo olye de aparans.

Pédiactu

Pédiactu

01/31/2026

01/31/2026

01/31/2026

01/31/2026

01/30/2026

01/30/2026

01/30/2026

01/30/2026

01/30/2026

01/29/2026

01/29/2026

01/29/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Featured

Share

Category